Δημήτρης Β. Προύσαλης:
"Ο Φύλακας των Παραμυθιών που Ταξιδεύουν στον Χρόνο΄΄
Συνέντευξη στην Λιλικα Αρνακη
«Σε μια εποχή όπου η εικόνα κυριαρχεί και ο θόρυβος της καθημερινότητας συχνά καλύπτει την εσωτερική μας φωνή, ο Δημήτρης Β. Προύσαλης επιμένει να μας θυμίζει τη δύναμη της προφορικής αφήγησης. Εκπαιδευτικός, ερευνητής και συγγραφέας, έχει αφιερώσει πάνω από δύο δεκαετίες στη συλλογή και την αναβίωση των λαϊκών παραμυθιών. Με αφορμή το πλούσιο έργο του και τη συμμετοχή του στα σημαντικότερα φεστιβάλ αφήγησης, συζητάμε μαζί του για τις ιστορίες που «πριν γίνουν πρόσφυγες» έχτισαν πολιτισμούς, για το παραμύθι ως εργαλείο αυτογνωσίας και για την τέχνη που πηγάζει από μια βαθιά εη σωτερική ανάγκη επικοινωνίας.»
Η Τέχνη της Αφήγησης Το Λαϊκό Παραμύθι
Η Αφετηρία:
Κύριε Προύσαλη, υπηρετείτε το λαϊκό παραμύθι συστηματικά από το 1999. Τι ήταν αυτό που σας «μάγεψε» αρχικά σε αυτόν τον κόσμο και σας ώθησε να γίνετε ο ίδιος ένας σύγχρονος παραμυθάς;
Δ. Β. Προύσαλης: Αυτό που μου κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν, πως το λαϊκό παραμύθι αποτελεί έναν κόσμο που λειτουργεί σε πολλά επίπεδα και επιτρέπει πολυποίκιλες
προσεγγίσεις. Είναι αντικείμενο επιστημονικής μελέτης (λαογραφικής, ανθρωπολογικής, φιλολογικής, παιδαγωγικής, ιστορικής, γλωσσολογικής), αλλά συνάμα και καθρέφτισμα του πυρήνα της λαϊκής ψυχής, την οποία εκφράζει διαχρονικά μέσα από ηθικές αξίες καθολικά αποδεκτές από όλες τις κοινωνίες.
Η αναζήτηση εκπαιδευτικού εργαλείου για αξιοποίηση στη σχολική τάξη, με οδήγησε στο χώρο της αφήγησης και η ευρύτερη ενασχόλησή μου, μου αποκάλυψε τη δύναμη της επενέργειας στο εκάστοτε ακροατήριο, αρκεί να ξέρεις τι πρέπει να ακουστεί, πότε να ακουστεί, πού να ακουστεί και σε ποιον να απευθυνθεί.
Προφορικότητα ή Ανάγνωση:
Συχνά συγχέουμε το διάβασμα ενός παραμυθιού από ένα βιβλίο με την καθαρή προφορική αφήγηση. Ποια είναι η ειδοποιός διαφορά και πώς η «ζωντανή» λέξη επηρεάζει τον ψυχισμό του ακροατή
Δ. Β. Προύσαλης: Θέλω εδώ να κάνω μια διάκριση. Τα λαϊκά παραμύθια αποτελούν ένα ανώνυμο δημιούργημα ανθρώπινης ανάγκης της προφορικής λογοτεχνίας, που μεταφέρονταν δια ζώσης κύρια σε συλλογικές συνθήκες.
Σήμερα ονομάζεται καταχρηστικά «παραμύθι» η οποιαδήποτε μυθοπλαστική επώνυμη έμπνευση και δημιουργική γραφή που συναντάται μέσα σε έντυπες μορφές-βιβλία, που απευθύνονται στην παιδική ηλικία και ως είδος ανήκει στη λογοτεχνία για παιδιά και νέους.
Πρόκειται για συγχύσεις, για «αντικείμενα»-είδη, που δεν έχουν καμιά σύνδεση και σχέση μεταξύ τους. Αν όμως με ρωτάτε για τα λαϊκά παραμύθια που κυκλοφορούν σε θεματικές συλλογές )π.χ. «Παραμύθια λαϊκά για να σώσουμε τα Μεγάλο μας Σπίτι» ή «Παραμύθια του Κάτω Κόσμου», ή υλικό με τοπογεωγραφική αναφορά π.χ. «Λαϊκά παραμύθια της Θεσσαλίας», τότε θα σας απαντήσω πως η προφορική αφήγηση είναι συμπεριληπτική και δημιουργεί δεσμούς. Λειτουργεί έστω και σε συγκεκριμένες χωροχρονικές συμβάσεις συνεκτικά, έχει τη δύναμη της άμεσης επικοινωνιακής διάστασης, κινείται μέσα σε φυσικά και οικεία μέτρα για τον άνθρωπο, προκαλεί άμεσες-αναδυόμενες νοητικές εικόνες, φτιάχνει ατμόσφαιρα. Η ανάγνωση ενός τέτοιου υλικού, σαν το λαϊκό παραμύθι, είναι πιο εσωτερική, σε μέτρα ατομικά, έχει την αξία της, αλλά σαφώς υπολείπεται από αυτό που προσφέρει η εμπειρία της έκθεσης στην προφορική αφήγηση, στον ζωντανό πάλλοντα λόγο.
Η Θεραπευτική Δύναμη: Έχετε μιλήσει για τα παραμύθια που «γιατρεύουν» και το «αχ» της ζωής. Πιστεύετε ότι το λαϊκό παραμύθι μπορεί να λειτουργήσει ως ψυχολογικό στήριγμα ή πυξίδα στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε;
Δ.Β. Προύσαλης: Τα λαϊκά παραμύθια έχουν έναν συμβολικό πάντα λόγο και αποτελούν έκφραση της συμπυκνωμένης συλλογικής εμπειρίας του ανθρώπινης παρουσίας, που αφήνει το σύμπαν των πολυσύνθετων αποτυπωμάτων της, μέσα από τις σε πολλά επίπεδα σχέσεις και διαδράσεις. Οι ειδικοί ανθρωπολόγοι της επικοινωνίας καθώς και οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν, ότι στη διάρκεια της αφήγησης ενεργοποιούνται ασυνείδητα και λειτουργούν άτυπα ψυχολογικοί μηχανισμοί, όπως η προβολή, η ταύτιση, η μετάθεση. Επειδή οι ήρωες είναι σχηματικοί και οι υποθέσεις με πανανθρώπινο υπόβαθρο, επιτρέπουν στο ακροατήριο να ταυτίσει την προσωπική του εμπειρία με τις υποθέσεις που αναφέρονται σε βασικά ανθρώπινα «συστατικά» αιτήματα και ψυχικές ανάγκες, και να δημιουργήσουν σύνδεση του «εγώ» με το «εμείς», υπό την ασφάλεια της τοποχρονικής απόστασης του «Κάποιος, κάποτε, σε έναν τόπο μακρινό…». Οι ψυχολόγοι αναφέρονται στην αναπλαισίωση, δηλαδή την επανασυγκρότηση της ατομικής εμπειρίας και τη νοηματοδότησή της μέσα σε νέα ωριμότερα πλαίσια.
Κι επειδή είμαι παραμυθάς και μπορεί κάποιος να σκέφτεται πως λέω ψέματα, τον παραπέμπω στη συλλογή μου «Παραμύθια λαϊκά ενάντια σε δύσκολους καιρούς: Για να συλλογάσαι, να ελπίζεις, να πράττεις», όπου όλη η θεματολογία των λαϊκών παραμυθιών που συμπεριλαμβάνονται, απαντά καταφατικά και με αφηγηματικά «παραδείγματα» στην ενδιαφέρουσα ερώτησή σας.
Ερευνητικό Έργο Ιστορική Μνήμη
Η Μικρασία και η Μνήμη: Στο σπουδαίο έργο σας «Πριν γίνουν πρόσφυγες τα παραμύθια», εστιάζετε στη λαϊκή παράδοση της Μικράς Ασίας. Πώς διασώζεται η συλλογική μνήμη ενός λαού μέσα από τις ιστορίες που ταξίδεψαν στις αποσκευές των προσφύγων;
Δ.Β. Προύσαλης: Τα λαϊκά παραμύθια είναι ένα προσφάι πολιτισμού. Κουβαλούν την ταυτότητα του ανθρώπου ως αντανάκλαση του εθιμικού του κόσμου, της βιοθεωρίας και των αντιλήψεών του μέσα από την καθοριστική συμβολή του δυναμικού ενδιάμεσου «ενκωδικοποιητή» παραμυθά-αφηγητή. Μέσα στα παραμύθια του αποτυπώνεται όλο του το πολιτισμικό «είναι», οι συναντήσεις του με το παρελθόν στο οποίο στηρίζεται, το παρόν με το οποίο συνομιλεί και το μέλλον που επιθυμεί να ανιχνεύσει, ελπίζοντας πάντα σε κάτι καλύτερο, θετικότερο, δικαιότερο, φωτεινότερο.
Καταγράφονται οι διαδρομές του σε ιστορικό χρόνο και χώρο, τα ανταμώματα με τον λόγιο και προφορικό του κόσμο, τις θρησκευτικές του καταβολές, εκδηλώνει την ιστορική του διαχρονία και συνέχεια. Μέσα στη συγκεκριμένη παραμυθιακή συλλογή που αναφέρετε, και σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια, αποτυπώνεται όλο το σύμπαν του μικρασιάτικου προφορικού πολιτισμού: Παροιμιακός λόγος, επιρροές από τη βυζαντινή και μεσαιωνική λογοτεχνία, οι μύθοι του Αισώπου και άυλες συναντήσεις με την αρχαία ελληνική γραμματεία και μυθολογία. Παρουσιάζεται ένας κόσμος πραγματολογικός, ιδεών και σχέσεων, εθιμικών εκδηλώσεων και συμπεριφορών της ιδιοσυστασίας των Μικρασιατών από τότε που οι ελληνικές κοινότητες ευδοκιμούσαν στα χώματα της μικρασιατικής πατρίδας. Όταν κάποιος αναγκάζεται να ξεριζωθεί από τις πατρογονικές του εστίες με αιώνια παρουσία σε χρόνο και χώρο, τότε το μόνο που μπορεί να διασώσει ως αποκούμπι και στήριγμα, είναι ο προφορικός του πολιτισμός και η βιωμένη του εμπειρία: Τα τραγούδια που έχει πει και έχει ακούσει, οι γεύσεις από όσα τον έχουν αναθρέψει, τα νανουρίσματα που τον κοίμισαν, οι χοροί που έμαθε και σωματοποίησε στα γλέντα του, τα παραμύθια που άκουσε ή αφηγήθηκε σε πρόσωπα αγαπημένα. Η μόνη αποσκευή του πρόσφυγα που κανείς δεν μπορεί να του στερήσει είναι τούτος ο προφορικός του κόσμος, τον οποίο κουβαλά σε οποιοδήποτε τόπο αποτελέσει νέα πατρίδα καταφυγής. Η συλλογή έχει μια ιστορικότητα αφού μέσα της απαγκιάζουν παραμύθια από καταγραφές του 1850 έως και το 1921, πριν τον οριστικό ξεριζωμό και έξοδο του Ελληνισμού από τον Πόντο, την Καππαδοκία και τη Δυτική Μικρά Ασία.
Η Αυθεντική Μορφή: Έχετε ασχοληθεί και με τις πιο «σκληρές» ή άσεμνες πτυχές των παραμυθιών. Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την αυθεντική λαϊκή μορφή των ιστοριών, μακριά από τη «στρογγυλεμένη» εκδοχή που επικράτησε;
Δ.Β .Προύσαλης: Τα λαϊκά παραμύθια αποτελούν την ανάσα της κοινωνίας από την οποία προέρχονται, η οποία τα γεννά και τα «θρέφει» μέσα από την αναδιήγηση, επιτρέποντάς τους προφορικές «σκυταλοδρομίες», συνεχή ταξίδια συναντήσεων και μεταβιβάσεων, μεταφορές με συναίσθημα, φαντασία και όνειρο. Έρχονται από κόσμους μακρινούς και αλλιώτικους και κανένας δεν ξέρει από πού θα περάσουν, πού θα ακουστούν, τι εντύπωση θα κάνουν, τι συναισθήματα θα ανακινήσουν, πώς θα μεταποιηθούν, ποιος θα είναι ο προσωρινός «τελικός» τους προορισμός μέχρι την νέα επανεκκίνηση προφορικοποίησηςς σε νέα ταξίδια. Πολλές φορές κρύβουν στερεότυπα και μια ιδιότυπη σκληρότητα, που σε αντίθεση όμως με αυτήν της σύγχρονης πραγματικότητας, έχει πάντα μια αιτιολόγηση, συμβαίνει για κάποιον λόγο, οργανικά δεμένο με την εξέλιξη, τη ροή της ιστορίας. Ο σύγχρονος άνθρωπος θέλει πάντα να «προσαρμόζει», να «στρογγυλεύει», να εκλογικεύει, να διορθώνει. Ξεχνά πολλές φορές το φαντασιακό στοιχείο, τη συμβολική λειτουργία, την αυθεντική λαϊκή γλωσσική έκφραση που διακρινόταν από μια σχετική ελευθεροστομία. Τα άσεμνα παραμύθια συγκεκριμένα, κρύβουν πολλά επίπεδα ερμηνείας και προσέγγισης, πέρα από το γλωσσικό προφανές των ονομασιών ή των ενεργειών ή πράξεων που αναφέρουν ή περιγράφουν. Κρύβουν μια βαθιά φιλοσοφία για τη λειτουργία του σώματος, τις διαστάσεις που προκαλεί η γονιμική και ζωοποιός ενέργεια, τα επίπεδά της, τις αντανακλάσεις, τις συνειδητοποιήσεις, τις πρακτικές, τα ευτράπελα, τις συνέπειες. Αιτιολογεί και ταυτόχρονα κρίνει άτυπα, παρουσιάζοντας πλοκές που παραπέμπουν στην ανθρώπινη προσωπική εμπειρία, την υιοθετημένη βιωματικά ή την απευχόμενη. Εξάλλου σε μια εποχή που η τεχνολογία του διαδικτύου προσφέρει απλόχερα την έκθεση στην οικονομική εκμετάλλευση του σώματος, ως σεξουαλική πράξη, τούτες οι παλιές φανταστικές ιστορίες του συλλογικού φαντασιακού, μάλλον θυμίζουν ή παραπέμπουν στη «νηπιακή» ηλικία της ανθρωπότητας προς τη σεξουαλική της αυτεπίγνωση και λειτουργία.
Εκπαίδευση-Κοινωνία
Το Παραμύθι στο Σχολείο: Ως μάχιμος εκπαιδευτικός, πώς βλέπετε την ενσωμάτωση του παραμυθιού στην τάξη; Είναι απλώς ένα εργαλείο μάθησης ή μια βαθύτερη μυητική διαδικασία για το παιδί;
Δ. Β. Προύσαλης: Η διεθνής εμπειρία δείχνει τις απίστευτα άπειρες δυνατότητες χρήσης του λαϊκού παραμυθιού στη σχολική πραγματικότητα. Μπορεί να γίνει μέσο αλλά και συνάμα ταξίδι για πληθώρα εφαρμογών, αξιοποιήσεων, προσεγγίσεων, προγραμμάτων.
Η αλήθεια είναι πως πάντα οι εκπαιδευτικοί αγωνιούν για τη χρηστική λειτουργία και την εργαλειακή αξιοποίηση μέσων, μεθόδων, άυλων και υλικών τρόπων σύνδεσης και εμπλουτισμού της μαθησιακής διαδικασίας. Τα λαϊκά παραμύθια προσφέρουν ψυχαγωγία και άτυπη παιδαγωγία, μορφοποιούν το συναίσθημα, παρουσιάζουν φαντασιακές προσομοιώσεις καταστάσεων και συμπεριφορών, ποιότητες χαρακτήρων και ενδιαφέρουσες πλοκές, τις οποίες το παιδί πιθανά να ζει ή να ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει. Προκαλούν την ανταπόκριση της κριτικής σκέψης, την έμμεση ενίσχυση της γλώσσας, την αλληλουχία των γεγονότων και την εσωτερική τους σύνδεση. Είναι μια απόλυτα μυητική διαδικασία ενώ ταυτόχρονα μπορούν να αποτελούν ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο μάθησης. Θέλω να σας ομολογήσω, πως πολλά χρόνια τώρα, ένα μέρος της κινητικότητάς μου, μέσα από ομιλίες, εργαστήρια, διαλέξεις, σεμινάρια και συνεργασίες με διάφορους θεσμικούς εκπροσώπους της εκπαίδευσης, απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς της ζωντανής-μαχόμενης εκπαίδευσης, επιδιώκοντας την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και κινητοποίησή τους στον χώρο του λαϊκού παραμυθιού καθώς και της προφορικής χρήσης του στην τάξη.
Η Ανάγκη της Συνάντησης: Είστε καλλιτεχνικός διευθυντής σε σημαντικά Φεστιβάλ Αφήγησης. Ποια είναι η ανταπόκριση του κόσμου σήμερα; Υπάρχει τελικά μια έμφυτη ανάγκη των ανθρώπων να συγκεντρώνονται σε κύκλο και να ακούν ιστορίες;
Δ. Β. Προύσαλης: Εδώ και δεκαπέντε χρόνια έχω την ευθύνη του καλοκαιρινού-κάθε Αύγουστο- Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου «Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη», που συνδιοργανώνεται με την πολύτιμη συνοδοιπορία τοπικών φορέων καθώς και του «Αθήνα…μια πόλη παραμύθια» με τη συνεργασία του Δήμου Αθηναίων που είναισε προσωρινή παύση. Η ανταπόκριση του κόσμου είναι συγκινητική, καθώς έρχονται άνθρωποι από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, για να παρακολουθήσουν άλλοτε όλο το πολυθεματικό πρόγραμμα των εννιαήμερων εκδηλώσεων και άλλοτε ένα μονάχα μέρος του. Ο άνθρωπος είναι ζώο αφηγηματικό, όλος του ο κόσμος είναι φτιαγμένος από ιστορίες που δίνουν νόημα στη ζωή του, την εμπεριέχουν και την εκφράζουν, οπότε η αίσθηση του «ανήκειν» λειτουργεί προσκλητικά. Οι γωνιές του πηλιορείτικου χωριού του Αγίου Γεωργίου Νηλείας, δημιουργούν ατμοσφαιρικά πλαίσια για την ανάδυση και βίωση όμορφων νοητικών ταξιδιών συγκροτώντας μοναδικές εμπειρίες μέσα από την επαφή με ιστορίες που δοκίμασε ο χρόνος και έχουν τη δύναμη να ακούγονται και στους δικούς μας καιρούς.
Φιλοσοφία Προσωπική Στάση -Εσωτερική Ανάγκη:
Η τέχνη συχνά παγιδεύεται στην προσπάθεια εντυπωσιασμού. Για εσάς, η αφήγηση είναι μια επίδειξη ικανοτήτων ή μια ταπεινή κατάθεση ψυχής και μια αναζήτηση της σοφίας της ζωής;
Δ.Β. Προύσαλης: Η προσωπική μου γνώμη που έμπρακτα είναι και στάση αντίληψης ιδεολογικής θα έλεγα, είναι πως η προφορική αφήγηση είναι πράξη παρέμβασης και απεύθυνσης στους πολλούς και στον ένα ταυτόχρονα, έχει έναν βαθιά κοινωνικό χαρακτήρα, συνδέει ανθρώπους μέσα από κοινούς συμβολικά προβληματισμούς, εμπειρίες και ζητήματα. Ο αφηγητής, από τη δύναμη που του δίνει η θέση να βρίσκεται στο κέντρο του λόγου, είναι ένας κοινωνικός συνομιλητής, που αξιοποιεί την αποτυπωμένη σε ιστορίες της λαϊκής μυθοπλασίας γνώση και σοφία της ζωής, για να μιλήσει συμβολικά γι’ αυτό που συμβαίνει τώρα, ή και χτες, ίσως αύριο, μπορεί πάντοτε. Ενώ είναι παραστατική τέχνη, δεν αποτελεί κατά τη γνώμη μου επιτέλεση με χαρακτήρα εκτελεστικό. Σαφέστατα μπορεί να χρησιμοποιεί όρους θεατρικών κωδίκων, έχει δομή, ρυθμό, ποιότητα λόγου κ.λ.π., αλλά το βάρος πέφτει στην επικοινωνία στη μετάδοση μηνυμάτων, ασκεί άδηλη συμβουλευτική. Ο αφηγητής δεν είναι εμψυχωτής μήτε διασκεδαστής. Αναλαμβάνει την ευθύνη να μοιραστεί αυτό που κρίνει πως είναι αναγκαίο να γίνει κέρασμα από καρδιάς, με κάποιον στόχο πάντοτε. Όποιος επιθυμεί να εντυπωσιάσει μέσα από την αφήγηση μάλλον πρέπει να βρίσκεται σε λάθος χώρο.
Συμβουλή προς Νέους: Τι θα λέγατε σε έναν νέο άνθρωπο που θέλει να ξεκινήσει σήμερα το ταξίδι της αφήγησης; Ποιες αρετές πρέπει να καλλιεργήσει;
Δ. Β. Προύσαλης: Θα του έλεγα να απευθύνει στον εαυτό του ένα καίριο ερώτημα με πολλές απολήξεις: «Γιατί επιθυμώ να αφηγηθώ; Πώς βλέπω τη δική μου θέση σε αυτή τη σχέση; Τι θέλω να πω σε αυτόν που έχω απέναντί μου; Πώς θα τον βοηθήσω;»
Το Μέλλον του Λόγου: Σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από την ψηφιακή εικόνα, ποιο θεωρείτε ότι είναι το μέλλον του ανθρώπινου προφορικού λόγου;
Δ.Β. Προύσαλης: Πιστεύω πως η τεχνικά ψηφιοποιημένη μορφή της επικοινωνίας κύρια μέσα από την εικόνα, είναι μια όψη, και μια αποτύπωση της τεχνολογικής εξέλιξης που δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί, αλλά σίγουρα δεν πρέπει να υποταχτεί σε αυτήν. Είναι ένα εργαλείο, ένα μέσο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή και επίδραση, αλλά σίγουρα μπορεί να αντιμετωπιστεί. Αν δεχτούμε τη διατύπωση πως μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις, τότε σίγουρα η ποιότητα της εικόνας-άρα και η χρήση της-θα καθορίζεται από την ποιότητα των λέξεων που θα εμπεριέχει, και το νόημά τους μόνο ο ανθρώπινος λόγος μπορεί να το δώσει. Αν κλείσουμε τα μάτια μας για μια στιγμή, εκεί φαίνεται ποια είναι η κίβδηλή της «δύναμη». Οι εικόνες έχουν τη δύναμη να εντυπωσιάζουν, να μαγεύουν, να καθηλώνουν, να ξεγελούν. Ας αναλογιστούμε μονάχα ότι περιγράφουν μια πλαστή πραγματικότητα, κόσμους ιδανικούς και ουτοπικές καταστάσεις, ενώ η πραγματικότητα δείχνει το αληθινό της πρόσωπο και τις διαδρομές που πρέπει ακόμη να διανυθούν.
Ο ανθρώπινος προφορικός λόγος δεν μπορεί να υποκατασταθεί, ούτε να χάσει τη δυναμική του. Οι διαδρομές των παραμυθιών μέσα από την προφορική μετάδοση και λειτουρ-γία εξάλλου στο χρόνο, αποτελούν μια απτή απόδειξη…
Η Προσωπική μου Ερώτηση
Η Ζωγραφική των Λέξεων: Κύριε Προύσαλη, ως άνθρωπος της τέχνης κι εγώ, πιστεύω πως η δημιουργία πηγάζει από μια εσωτερική ανάγκη και όχι από μια προσπάθεια εντυπωσιασμού. Εσείς, όταν αφηγείστε, νιώθετε ότι «ζωγραφίζετε» εικόνες στις ψυχές των ακροατών σας; Και πόσο σημαντικό είναι για τον καλλιτέχνη-αφηγητή να παραμένει «ταπεινός πολίτης του κόσμου» ενώ μεταφέρει τη σοφία αιώνων;
Δ. Β. Προύσαλης: Δύσκολη η ερώτηση, αλλά νομίζω πως μπορώ να πω κάτι. Όταν αφηγούμαι αυτό που με ενδιαφέρει είναι να σταθώ στο ύψος των περιστάσεων και ναυπηρετήσω την ιστορία που μοιράζομαι. Αυτό που έχω έγνοια είναι να βρεθεί έστω κι ένας άνθρωπος από το ακροατήριο, που να ωφεληθεί και να ανακαλύψει κάτι ωφέλιμο για όσα τον απασχολούν μέσα από τα λόγια μου που είναι, όπως λέει ο ποιητής «τα παιδιά πολλών ανθρώπων». Η ταπεινότητα είναι μια ιδιότητα, ένα χαρακτηριστικό, που συνεχώς αναζητείται. Νομίζω πως όταν κάποιος αφηγείται, δείχνει αν είναι ταπεινός, αν είναι καβαλημένος, αν έχει εγωισμό, αν είναι ωραιοπαθής και αυτοαναφορικός. Αν αφηγείται για τον εαυτό του ή για την ιστορία. Η προφορική αφήγηση σε εκθέτει ολόγυμνο, μπροστά στα ψυχικά μάτια του κόσμου. Ο καθένας αναγνωρίζει αυτό που κουβαλά και αυτό που πιθανά αναζητεί.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ – ΕΠΙΛΟΓΟΣ
«Κλείνοντας αυτή τη συνομιλία, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον Δημήτρη Β. Προύσαλη για τον χρόνο του και, κυρίως, για το «φως» που ρίχνει στις σκοτεινές γωνιές της παράδοσής μας. Μέσα από τα λόγια του, αντιλαμβανόμαστε ότι ο αφηγητής δεν είναι απλώς ένας μεταφορέας ιστοριών, αλλά ένας σύγχρονος «πολίτης του κόσμου» που διασώζει την ανθρωπιά μας. Τον ευχαριστούμε που μας υπενθύμισε ότι όσο υπάρχουν άνθρωποι που μοιράζονται ιστορίες με ταπεινότητα και ειλικρίνεια, η σοφία της ζωής θα βρίσκει πάντα τον δρόμο της προς τις καρδιές μας.»
Με εκτίμηση, Lilika Arnaki Συγγραφέας, Ποιήτρια, Ζωγράφος
Για το vima365.gr
Επιμέλεια : Φίλιππος Καρακώστας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου