Οκτώβριος 2026: 3ος χρόνος παραστάσεων για τα Άσεμνα λαϊκά παραμύθια στην Κρήτη

Τα άσεμνα, ξετσίπωτα, σεξουαλικά, ανήθικα, ελευθερόστομα λαϊκά παραμύθια υπήρξαν πάντα ένα ιδιαίτερα "ευαίσθητο" υλικό της άυλης προφορικής λαϊκής παράδοσης, όχι μονάχα για τη γλώσσα μέσα από την οποία εκφράζονταν οι φορείς της μετάδοσής τους, αλλά κυρίως για το "άβολο" του περιεχομένου τους, το κοινωνικά προκλητικό, το μη συμβατό με τα ήθη της εποχής, το "προσβλητικό" για την επικρατούσα καθώς πρέπει ηθική, για το εν δυνάμει που μπορεί να διαφθείρει τους άσπιλους και αμόλυντους κάθε ηλικιακής κατηγορίας.

Μια προσεκτικότερη ματιά, με μια νηφαλιότερη προσέγγιση και μια πιο φιλοσοφική διάθεση, έρχεται να αποκαλύψει την ιδιόμορφη δυναμική των απόκρυφων του ανθρώπινου σώματος, αλλά και της καθοριστικής τους λειτουργίας, τόσο στην αποτρεπτική τους  επίκληση σε επίπεδο συμβολικό για την αποτροπή του κακού, όσο και στη χρήση τους για την πρόκληση-κάλεσμα της γονιμικής ενέργειας της φύσης-Μάνας γης. Παράλληλα εξέφραζαν την καθόλα μυητική τους λογική που κινούνταν σε πλαίσια σκωπτικά για τις ανθρώπινες διαφυλικές συμπεριφορές και στάσεις, αποκτώντας με τον τρόπο αυτό έναν χαρακτήρα βαθιά χιουμοριστικό και ανατρεπτικό.

Ένα προσεκτικά επιλεγμένο κειμενικό υλικό από τη συλλογή του επιμελητή του παρόντος ιστολογίου, "Άσεμνα σεξουαλικά λαϊκά παραμύθια" από τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ (2023, αρ. 46 στην εμβληματική σειρά "Του Κόσμου τα παραμύθια" -από το 1994) έρχεται να γίνει ένας θεατρο-αφηγηματικός καμβάς στα όρια του stand up comedy υπό τη σκηνοθετική έμπνευση αλλά και παραστασιακή επιτέλεση των εμπνευσμένων Νικολέτας Δάφνου (Ηθοποιός, σκηνοθέτιδα, θεατρολόγος) και Ελένης Στρατάκη (θεατρολόγος, ηθοποιός) από την Κρήτη. Η δουλειά των προαναφερόμενων εκτυλίσσεται για τρίτη χρονιά με επιλεγμένο αριθμό παραστάσεων, αφού προηγήθηκε μια διετία παραστάσεων αφήγησης σε ολόκληρη τη Μεγαλόνησο και σε επιλεγμένους χώρους, ενώ οι επερχόμενες παραστάσεις της διοργανώνονται στην περίοδο  10, 11, 17 και 18 Οκτωβρίου 2026 να φιλοξενηθούν στον χώρο ΧΩΡΟΜΟΡΦΕΣ του Ηρακλείου Κρήτης.

Από καρδιάς, πολλές ευχαριστίες για την προβολή της συμβολής μου στην ανάδειξη ενός πολύ δύσκολου στην πρόσβαση υλικού της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, ελληνικής και παγκόσμιας-διεθνούς και μέσα από τη δική τους συμμετοχή και ποιοτική κατάθεση.

Αποσπάσματα βίντεο από την παράσταση που έγινε τον Ιανουάριο 2026

https://www.facebook.com/watch/?v=896911569584406

Φωτό

Η συλλογή που αποτέλεσε την πηγή:

Πρόλογος: Γιώργος Κατσαδώρος

Α' Έκδοση Ιούλιος 2023

Σελίδες 354

ISBN:978-960-537-332-0

Η έκδοση υποστηρίχτηκε από την

"Ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος από ιστορίες"-Συνέντευξη στα ΕΠΙΚΑΙΡΑ-25/9/2026

 

Ο επιμελητής του παρόντος ιστολογίου είχε τη χαρά της συνομιλίας, υπό μορφή συνέντευξης που παραχωρήθηκε στον Βασίλειο Σύρο, για το έντυπο περιοδικό-και με διαδικτυακή μορφή-ΕΠΙΚΑΙΡΑ. Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα και μακροβιότερα περιοδικά στον ελληνόφωνο χώρο, αφού κυκλοφόρησε για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 1968, με περιεχόμενο αρχικά ποικίλης ύλης, για να μετεξελιχτεί αργότερα σε ειδησεογραφικό και πολιτικό περιοδικό. Παραθέτουμε το περιεχόμενο της συνέντευξης που παραχωρήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2026. Πολλές ευχαριστίες για την τιμή της φιλοξενίας και της προβολής.

https://www.epikaira.gr/dimitris-v-prousalis-o-kosmos-mas-einai-ftiagmenos-apo-istories/

"Από τα καλοκαίρια στο Πήλιο και τις ιστορίες για νεράιδες και ξωτικά, μέχρι την έρευνα, τη διδασκαλία και την τέχνη της προφορικής αφήγησης, ο Δημήτρης Β. Προύσαλης έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη δύναμη του παραμυθιού. Δάσκαλος, προφ. Αφηγητής, υπ. Δρ. ΕΚΠΑ, αναζητά πίσω από τις λαϊκές ιστορίες όχι μόνο τη γοητεία μιας άλλης εποχής, αλλά και τα ίχνη μιας κοινής ανθρώπινης εμπειρίας που διασχίζει αιώνες, σύνορα και πολιτισμούς.

Στη συνέντευξή του στον Βασίλειο Σύρο για το epikaira.gr, μιλά για τις παιδικές μνήμες που έγιναν αφετηρία μιας ολόκληρης διαδρομής, για τη σχέση του δασκάλου με τον παραμυθά, για το γιατί οι ενήλικες εξακολουθούν να χρειάζονται τα παραμύθια και για τη μάχη του προφορικού λόγου με την κυριαρχία της οθόνης. Κυρίως, όμως, μιλά για τις ιστορίες ως έναν ζωντανό τρόπο επικοινωνίας: ως γέφυρες ανάμεσα στους ανθρώπους, ως φορείς μνήμης και ως καθρέφτες της ανθρώπινης ψυχής. Γιατί, όπως υποστηρίζει, ο κόσμος μας είναι τελικά φτιαγμένος από ιστορίες."

-Έχετε αναφέρει ότι μεγαλώσατε με τα παραμύθια του πατέρα σας στο Πήλιο. Πώς αυτή η βιωματική εμπειρία λειτούργησε ως κίνητρο και επηρέασε τη σταδιοδρομία ως ερευνητή και αφηγητή;

Κατάγομαι από τον Άγιο Γεώργιο Νηλείας, το χωριό του γλύπτη Νικόλα Παυλόπουλου. Μεγάλωσα τα καλοκαίρια στο επίνειο του χωριού, την Κάτω Γατζέα ακούγοντας βιωματικές ιστορίες από τον οικογενειακό μου περίγυρο και κυρίως προφορικές λαϊκές παραδόσεις για νεράιδες και ξωτικά από τις μεγαλύτερες θείες μου. Θυμάμαι όμως τον πατέρα μου στην Αθήνα όπου μεγάλωσα και κατοικώ, να λέει μύθους του Αισώπου κάνοντας μικρές αφηγήσεις, με αφορμή περιστατικά καθημερινού χαρακτήρα στο πέρασμα των ημερών. Είχε την ικανότητα να συνδέει αυτό που συμβαίνει στο τώρα, με το «Μια φορά κι έναν καιρό…» των ιστοριών φωτίζοντας τα γεγονότα μέσα από μια ιδιαίτερη ατμοσφαιρικότητα. Αργότερα ανακάλυψα, υπό την ιδιότητα του ερευνητή, πως οι αφηγήσεις που άκουσα στα παιδικά μου χρόνια, δεν ήταν «ιστοριούλες» της στιγμής, αλλά υλικό πανελλήνιας προφορικής διάδοσης, με διεθνή αντανάκλαση και καταγραφή! Η βιωματική εμπειρία πιθανά να λειτούργησε ως «υλικό» εν δυνάμει, ένα συμπυκνωμένο απόσταγμα που ανέμενε την κατάλληλη στιγμή για να αναδυθεί. Ο προσανατολισμός μου προς την αφήγηση πάντως, ξεκίνησε από μια διαφορετική ανάγκη, την αναζήτηση τρόπου να δημιουργήσω προσφορότερες και θελκτικότερες συνθήκες ενδιαφέροντος, πρόσληψης και ανταποκρισιμότητας για τους μαθητές μου την ώρα της διδασκαλίας. Δεν είναι τυχαίο πως πριν την αφήγηση, γνώρισα το Θέατρο Σκιών, το «παρεξηγημένο» Κουκλοθέατρο, το θεατρικό παιχνίδι, την παντομίμα, τη μιμική. Τα λαϊκά παραμύθια και η προφορική τους αφήγηση ξεπερνούσε όλα τα προηγούμενα, ανοίγοντας δρόμους σε πρωτόγνωρες εμπειρίες, δυνατότητες, εφαρμογές και συναντήσεις θωρώντας μέσα στο άυλο. 

-Πώς συνδέετε την ιδιότητα του δασκάλου στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση με εκείνη του παραμυθά; Διακρίνετε μια συμπληρωματική σχέση;

Ο δάσκαλος είναι ένας επαγγελματίας αφηγητής καθώς προφορικοποιεί ένα μεγάλο μέρος της διδασκαλίας του, επιθυμώντας να μεταφέρει μηνύματα, να προκαλέσει συναισθήματα και ανταποκρίσεις από το κοινό του, να θέσει με τον τρόπο του σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται τόσο με την αναδυόμενη ύλη των γνωστικών αντικειμένων που διδάσκει, όσο και με τη ροή της σχολικής ζωής. Ενδιαφέρεται παράλληλα για την κοινωνικότητα και τη συμπεριφορά των μαθητών του, τις ενδοσχολικές σχέσεις και τις κοινωνικές αντανακλάσεις εντός του σχολικού χώρου, μέσα σε ένα πλαίσιο αρχών και ηθικής καθολικά αποδεκτών.  Ο αφηγητής-ιστορητής λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο έχοντας πλήρη επίγνωση της σημαντικότητάς του ως δυναμικού ενδιάμεσου ανάμεσα στις ιστορίες που μοιράζεται και του ακροατηρίου του, για το οποίο νοιάζεται επίσης. Φροντίζει το «υλικό» του, επιλέγει το προσφορότερο, έχει μια αγωνία να ριζώσει ο λόγος του, υπηρετώντας την παράδοση μέσα σε συνθήκες νεοτερικότητας, γίνεται ένας συνομιλητής με το διαχρονικό καλό και δίκαιο που στο τέλος θα επικρατήσουν.  Νομίζω η συμπληρωματική σχέση, όπως την θέτει η ερώτηση, είναι προφανής.

-Τα λαϊκά παραμύθια είναι το απόσταγμα αιώνων προφορικής παράδοσης. Ποια είναι τα αρχετυπικά στοιχεία τους που τα κάνουν να παραμένουν επίκαιρα και να «αγγίζουν» τον σύγχρονο άνθρωπο;

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι, ενώ πρόκειται για ένα κατά βάση παλιό άυλο σώμα υποθέσεων που ταξιδεύουν μαζί με τους ανθρώπους, δημιουργώντας γέφυρες συνάντησης των λαών ή επιχωριάζουν στα όρια πολιτισμικών κύκλων μπολιάζοντας την εθνική ταυτότητα, ωστόσο κουβαλούν διαχρονικά στοιχεία που αφορούν τον άνθρωπο όλων των τόπων και όλων των εποχών, «μιλούν» για θέματα που απασχολούν τον πυρήνα της λαϊκής ψυχής που κουβαλάμε στον 21^ο αιώνα: Την επιθυμία για υγιή σχέση με τους στενούς μας συγγενείς (γονείς, αδέρφια), την αναζήτηση του -ιδανικού-άλλου μισού, την ασφάλεια του οίκου ως τόπου αφόρμησης και καταφυγής, την οικειοποίηση του αποτελέσματος των κόπων μας, τη δίκαιη μεταχείριση από τον νόμο. Τούτα αποτελούν τη βάση που καθορίζει την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου πέρα από κοινωνικά συστήματα, οικονομικά μοντέλα ανάπτυξης ή ιστορικά πλαίσια χωροχρονικά.

-Συχνά γίνεται λόγος για τα «παραμύθια για μεγάλους». Γιατί οι ενήλικες έχουν ανάγκη το παραμύθι σήμερα;

Ευχαριστώ για την ερώτηση. Ανοίγετε ένα μεγάλο θέμα. Υπάρχει μια παρανόηση σχετικά με το κοινό απεύθυνσης των λαϊκών παραμυθιών. Να πούμε εδώ πως παραμύθια είναι μόνο τα λαϊκά, ως προϊόν έκφρασης του ανθρώπου, ανώνυμες αφηγήσεις παρά-κοντά στον μύθο, ένα φαινόμενο καθολικά ανθρωπολογικό, ως μέσο και μορφή βαθιάς επικοινωνίας με πρόσχημα την ψυχαγωγία, που επιτελούσε άδηλα συμβουλευτική λειτουργία, ασκούσε παιδαγωγία και στήριξη-παρότρυνση μπροστά στις αντιξοότητες της ζωής, σχηματοποιημένης σε προβολική αντανάκλαση μυθοπλαστική σε μια συμβολική προσέγγισή της. Αφορούσε κύρια τους ενηλίκους. Βέβαια υπήρχαν και ιστορίες-υποθέσεις που απευθύνονταν σε μικρότερες ηλικίες με διάθεση αιτιολογική ή μυητική στον κόσμο των μεγάλων, αλλά οι πανανθρώπινες υποθέσεις που ταξίδεψαν από στόμα σε στόμα και θα ακούγονται πάντα, είχαν αποδέκτες το ενήλικο ακροατήριο στα πλαίσια κοινής-συλλογικής διαχείρισης του χρόνου και των παραγωγικών εργασιών του. Η παιδική λογοτεχνία από την άλλη, αποτελεί πολιτισμικό στοιχείο των εγγράμματων κοινωνιών και έχει επώνυμο δημιουργό, συγκεκριμένο ηλικιακά αποδέκτη. Οποιαδήποτε ευφάνταστη μυθοπλασία -έμπνευση που αποτυπώνεται γραπτά, είναι σύντομο διήγημα για παιδιά, άσχετα από το συνοδευτικό προσδιοριστικό επίθετο βλ. έντεχνο, μοντέρνο, παιδικό, λογοτεχνικό, σύγχρονο κ.α. Οι ενήλικοι έχουν ανάγκη σήμερα τα παραμύθια επειδή τούτα αποτελούν έναν καμβά απίστευτης δυναμικότητας αλλά και απίθανων δυνατοτήτων. Στο αδήριτο παρόν που δημιουργεί ασφυκτικά η πραγματικότητα, γίνονται έξοδος διαφυγής στο μυαλό των ενηλίκων μέσα από τα μηνύματα: Όλα θα περάσουν, αλλά το κυριότερο όλα μπορούν να συμβούν!

-Σε μια εποχή κυριαρχίας της οθόνης και της ψηφιακής εικόνας, πώς μπορεί ο προφορικός λόγος να κερδίσει την προσοχή των παιδιών;

Υπάρχει στις μέρες μας μια ανησυχητική -στα όρια του επικίνδυνου- έξη και εξάρτηση των νεότερων γενιών, τόσο από τον βαθμό έκθεσης όσο και από το βαθμό χρήσης των εικόνων-αναλογικών και ψηφιακών σε όλα τα επίπεδα της ζωής. Όλοι είναι εγκλωβισμένοι στις ίντσες κάποιας οθόνης, του κινητού, του τάμπλετ, του ηλεκτρονικού υπολογιστή, της τηλεόρασης. Ο προφορικός λόγος των παραμυθιών είναι βαθιά ανθρώπινος και οικείος, είναι συμπεριληπτικός, δεν αποξενώνει, δημιουργεί κοινότητα και δεν απομονώνει σε ατομικότητες, προσκαλεί σε ένα ταξίδι όπου τις εικόνες που θα δεις τις φτιάχνεις εσύ ο ίδιος ενεργοποιώντας την εν δυνάμει φαντασία σου- «πάρε τις λέξεις μου και δως μου το χέρι σου» λέει ο ποιητής- δημιουργείς τόσο τους πρωταγωνιστές όσο και τους χώρους της δράσης. Όλα είναι  ζωντανά και όχι προκάτ εφαρμογές. Τα παιδιά χρειάζονται υποθέσεις ανάλογες των αναπτυξιακών σταδίων στα οποία κινούνται, ιστορίες επιλεγμένες με προσοχή με κριτήρια το κεντρικό τους θέμα, την ποιότητα των πρωταγωνιστών, τους στόχους που τίθενται, κι εδώ ο αφηγητής καλείται να αποδείξει τη σημαντικότητά του με την ειλικρίνειά του, την τέχνη του, τη συνείδησή του, την  επιδραστικότητα που καλείται να ασκήσει.

-Στο έργο σας εστιάζετε και χαρτογραφείτε τη διάδοση ιστοριών. Πώς ταξιδεύουν τα παραμύθια ανάμεσα στους λαούς; Τι μας διδάσκει αυτό για την κοινή ανθρώπινη πορεία;

Μια από τις ιδιότητες που συνεπικουρούν στην γενικότερη αφηγηματική μου κινητικότητα είναι αυτή του επιμελητή-ανθολόγου-ερευνητή που αναζητά να προβάλει θέματα της επικαιρότητας ή ταυτισμένα με ορόσημα ιστορικά. Η συγκρότηση και κυκλοφορία θεματικών συλλογών περνά μέσα από τη χαρτογράφηση των ιστοριών, την αποτύπωσή τους και κυρίως την ανάλυσή τους, δηλαδή την αποκρυπτογράφηση του κρυμμένου κόσμου τους, των διαδρομών τους στο χρόνο με τις συναντήσεις και αντανακλάσεις τους ως υλικό προς επιστημονική προσέγγιση. Τα παραμύθια αποτελούν έναν ταξιδιώτη που βρίσκεται πάντα σε κίνηση, πρόθυμο για ανταμώματα, πολιτισμικές συνδιαλλαγές και επιρροές, αλληλεπιδράσεις λογοτεχνικές, μετασχηματισμούς και μεταπλάσεις. Ανασαίνουν με τους ανθρώπους που τα κουβαλούν ως αποκούμπι στις δυσκολίες της ζωής, αφού οι ήρωές τους αποτελούν το απόλυτο ενεργητικό πρότυπο, που τραβούν πάντα μπροστά, ακόμη κι όταν οι αντίπαλοι είναι φαινομενικά ανίκητοι. Ένα υλικό του ανθρώπινου λόγου, που δηλώνει απερίφραστα αλήθειες κάτω από μεγάλα ψέματα εκεί που τα πάντα μπορούν να συμβούν! Στα σταυροδρόμια και στα χάνια,  στα ατέλειωτα νυχτέρια των οικιακών εργασιών, στα μακρινά ταξίδια στις άκρες των θαλασσών, στο σπιτικό παραγώνι και σήμερα σε χώρους πολιτιστικούς, σε καφενεία και φεστιβάλ, αλλά και με δυνατότητες ψηφιακές σε διαδικτυακά κανάλια. Θαρρώ πως αποτελεί το σημαντικότερο συνεκτικό στοιχείο της ανθρώπινης πορείας σε βάση επικοινωνιακή και ψυχαγωγική, μια άτυπη συνιστώσα της ανθρώπινης ψυχής σε πλαίσιο οικουμενικό καθώς αναδύεται ο άνθρωπος μυθοποιός -homo fabulans-αλλά και ο άνθρωπος αφηγητής -homo narrans.

-Αν σας ζητούσαμε να ξεχωρίσετε ένα «δίδαγμα» που έχετε αποκομίσει από τα παραμύθια όλα αυτά τα χρόνια, ποιο θα ήταν αυτό;

Είναι πολύ δύσκολη η ερώτηση που θέτετε. Νομίζω τα διδάγματα είναι πολλά και ποικίλα. Ένα από αυτά είναι να ψάχνεις τα κρυμμένα νοήματα πίσω από αυτό που φαίνεται, ένα άλλο να μη λιποψυχείς μπροστά στις δυσκολίες όσο ανυπέρβλητες κι αν μοιάζουν. Μα το κυριότερο, πως οι άνθρωποι αποτελούνται από ιστορίες ως ακροατές, βιωμένη εμπειρία και κουβαλητές τους και γι’ αυτό το λόγο όλοι έχουν αξία. Πως ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος από ιστορίες, παλιές και εκτεθειμένες στο δοκίμι των καιρών, και πως οι ιστορίες σμιλεύουν τον κόσμο μας εσωτερικά, για να βρει τούτος τον χώρο και την ποιότητα, να εκτεθεί με όρους φωτεινούς στην προς τα έξω διαπραγμάτευση της ζωής.

 

Ξεκινά την 11η χρονιά της η Λέσχη Αφήγησης Αθήνας-Τετάρτη 30/9 στο Free Thinking Zone

 

Η Λέσχη Αφήγησης Αθήνας ξεκινά αισίως την 11η περίοδο λειτουργίας της (Σεπτέμβριος 2026-Ιούνιος 2027) , καθώς τον περασμένο Ιούνιο έκλεισε τα 10 χρόνια ζωής της από την περίοδο 2016-2017. Εκατό συναντήσεις με 80 διαφορετικούς αφηγητές και αφηγήτριες τους οποίους ευχαριστεί από καρδιάς για το αφηγηματικό αντάμωμα, την συνοδοιπορία, το μοίρασμα σε μια μεγάλη γκάμα ιστοριών της προφορικής παράδοσης ακούστηκαν στον φιλόξενο χώρο του Βιβλιοπωλείου-Cafe Free Thinking Zone που αποτελεί τη "βάση" της Λέσχης, στην "αθηναϊκή" εκδοχή της. Έτσι λοιπόν η Λέσχη Αφήγησης Αθήνας καλεί τους φίλους και τις φίλες των προφορικών αφηγήσεων στην 1η "εισαγωγική" συνάντηση του 11ου Κύκλου (2026-2027) αυτήν του τρέχοντος μήνα Σεπτεμβρίου. Προϋπόθεση είναι πάντα  να συμμετάσχουν με αυτιά ανοιχτά και καρδιές διαθέσιμες στα ανταμώματα των αφηγηματικών συναντήσεων  που πραγματοποιούνται  με πρωτοβουλία της ΑΜΚΕ "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη". Πρόκειται για ένα ιδιότυπο "γαϊτανάκι" αφηγηματικών μοιρασμάτων που έχουν δίωρη διάρκεια ανάμεσα στις ώρες 19.00-21.00 στο φιλόξενο χώρο του Free Thinking Zone. Το ραντεβού λοιπόν των παραμυθόφιλων ανανεώνεται για μια ακόμη φορά με τις συναντήσεις να κινούνται πάντα με άξονα τις αφηγήσεις που έχουν ως δεξαμενή την άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Σε κάθε συνάντηση περίπου δέκα προφορικοί  αφηγητές και αφηγήτριες, στο χρονικό διάστημα δύο ωρών, ανταμώνουν με παλιούς και καινούργιους φίλους και μοιράζονται  τις ιστορίες που αγαπούν και εκτιμούν πως πρέπει να ακουστούν, τηρώντας το απαραίτητο δωδεκάλεπτο (12΄). 

Πρόκειται για ένα ανοιχτό εργαστήρι, προφορικών ιστορήσεων, μια σκυταλοδρομία αφηγήσεων, όπου η παράδοση έχει τον κεντρικό πρωταγωνιστικό ρόλο, αφού όλες οι αφηγήσεις αντλούν τα θέματά τους από τα είδη της προφορικής λαϊκής λογοτεχνίας όπως πχ οι Αισώπειοι μύθοι, οι μυθολογικές ιστορίες, οι λαϊκές παραδόσεις, οι θρύλοι, τα λαϊκά παραμύθια, τα συναξάρια αλλά και οι ανώνυμες λαϊκές ιστορίες

Tετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

Ώρες 19.00-21.00

Αποτελεί μια πρωτοβουλία της Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη" με έδρα το Πήλιο, για τη δημιουργία ενός σταθερού χώρου, σε περιοδικό χρόνο, όπου όλοι όσοι αγαπούν να μοιράζονται και να ακούν ιστορίες μπορούν να έχουν θέση συμμετοχής με μέγιστο επιτρεπόμενο χρόνο τα 12 λεπτά. Εραστές των λαϊκών αφηγήσεων, μαθητευόμενοι σε σεμιναριακούς κύκλους αφήγησης, εκκολαπτόμενοι αφηγητές, νέοι παραμυθάδες και νέες αφηγήτριες, επαγγελματίες του χώρου συναντώνται στον φιλόξενο χώρο του Βιβλιοπωλείου-Cafe Free Thinking Zone, στην οδό Σκουφά 64 στη συμβολή της με τον πεζόδρομο της οδού Γριβαίων-στις παρυφές του Κολωνακίου- με σκοπό να πουν και να ακούσουν ιστορίες της προφορικής παράδοσης.

στο FREE THINKING ZONE

ΣΤΑΣΗ ΜΕΤΡΟ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ 

ΚΑΙ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΟΑΣΑ (επί οδού Σίνα και επί Ακαδημίας)

Το βιβλιοπωλείο προσφέρει 20% έκπτωση στις αγορές βιβλίων στους φίλους της Λέσχης Αφήγησης Αθήνας

Μικρή υπενθύμιση για τη "Μοιράσου κι εσύ μιαν ιστορία"

Η λογική και η αναγκαιότητα λειτουργίας της Λέσχης Αφήγησης

Πρόθεση των διοργανωτών της λέσχης είναι να δημιουργηθεί  ένας σταθερός χώρος αναφοράς με βάση τις ζωντανές αφηγήσεις από τον ανεξάντλητο κόσμο της προφορικής λογοτεχνίας, δίνοντας την ευκαιρία αφηγηματικής έκθεσης σε όσο το δυνατόν περισσότερο αριθμό ανθρώπων που επιθυμούν να αφηγηθούν,  σε όσους αγαπούν να λένε ιστορίες και σε όσους αρέσκονται να τις ακούν. Υποδέχεται παλιούς και νέους φίλους που αρέσκονται να ταξιδεύουν μέσα από τα λόγια των ανώνυμων πολλών που έφτασαν μέχρι τις μέρες μας και αξίζει να ακουστούν και πάλι σε νέες συνθήκες. Στην κατεύθυνση αυτή εξάλλου πρωτοστατεί και υποστηρίζει την οργάνωση και λειτουργία περιφερειακών λεσχών, όπως του Βόλου, της Θεσσαλονίκης και των Χανίων

Η Λέσχη Αφήγησης αποτελεί μια προσπάθεια για την  υποστήριξη και προώθηση της τέχνης της ιστόρησης προφορικών ανώνυμων αφηγημάτων, μοιραζόμενοι την εμπειρία της κοινής συλλογικής συνεύρεσης και την ατμόσφαιρα της παρέας  

Το πνεύμα της λειτουργίας ενός χώρου υποδοχής αφηγητών και ιστοριών, είναι να μπορέσουν να βρουν υποστήριξη νέοι αφηγητές που έχουν ανάγκη πεδίου, χρόνου και κοινού για να μοιραστούν τις ιστορίες που αγαπούν και αρχίζουν να δουλεύουν. Παράλληλα όμως δίνεται η ευκαιρία και σε παλιότερους αφηγητές να δοκιμάσουν μέσα από μια νέα ματιά την επαναπροσέγγιση ιστοριών που έχουν ήδη εκθέσει στο παρελθόν. Παραχωρείται ακόμα ένα βήμα σε όσους αισθάνονται τη ζέση να αφηγηθούν, οι οποίοι πιθανά δεν έχουν πρότερη σχέση με το χώρο της αφήγησης, θα ήθελαν όμως να μοιραστούν μια ιστορία, που πιστεύουν πως αξίζει να ακουστεί μπροστά στο κοινό.

Η λέσχη αφήγησης προωθεί  και εργάζεται επίσης πάνω στην ιδέα της γνωριμίας μεταξύ των ανθρώπων που ασχολούνται ήδη ή έχουν κατά νου να εμπλακούν με τον χώρο της αφήγησης ερασιτεχνικά ή επαγγελματικά και υποστηρίζει και επιζητεί την ανταλλαγή και τον εμπλουτισμό εμπειριών, ιστοριών, απόψεων, προσεγγίσεων και ιδεών.

 Ως χώρος συνάντησης είναι ακόμη ανοιχτός σε όσους απλά επιθυμούν να ακούσουν ιστορίες δημιουργώντας φιλική ατμόσφαιρα ακροατηρίου, που θα λειτουργήσει υποστηρικτικά στους αφηγητές.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ  ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ 10ου ΚΥΚΛΟΥ

ΙΟΥΝΙΟΣ 2026

Η Ευαγγελία Τσονάκα αφηγείται: "Ο φύλακας της πόρτας"

Η Αργυρώ Λιαούτση αφηγείται: "Το κουκουτσάκι του χουρμά" (Κίνα)

Η Χριστίνα Λιόγαρη αφηγείται: "Το μπαομπάμπ" (Αφρική)

Ο Γιώργος Μακρυγιάννης αφηγείται: "Μια παρτίδα σκάκι" (Ιαπωνία)

Η

Η Λουκία Σουγιά αφηγείται: "Η αρετή του ενός" (Ινδία)

Η Παναγιώτα Μωυσιάδου αφηγείται: "Γιατί ο ουρανός είναι μακριά από τη γη" (Νιγηρία)

Ο Σάββας Μαρίνος αφηγείται: "Όλα καλά!" (Ινδία)

Η Μαρία Αλιφέρη αφηγείται: "Ο Σιμιγδαλένιος" (Ελλάδα)

Η Γεωργία Αγγελή αφηγείται: "Το πέπλο της βασιλοπούλας" 

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΦΗΓΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026

1. Μαρούσα Απειρανθίτου

2. Λουκία Σουγιά

3. Άννα Γίανκου

4. Μαρία Πάντου

5. Δημήτρης Β. Προύσαλης

6. Μαίρη  Σιδέρη

7. Παναγιώτα Μωυσιάδου

8.Γιώργος Μακρυγιάννης

 9.Κωνσταντία Τσαλαπάτάνη

10.Κάτια Καντούρη

 

Μιλώντας και υπογράφοντας για τα λαϊκά παραμύθια στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου-Σάββατο 19/9, Περίπτερο 66

Η συνεργασία του επιμελητή του παρόντος ιστολογίου με τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ αποτυπώνεται μέχρι σήμερα μέσα από την έκδοση και κυκλοφορία συνολικά δεκατριών βιβλίων από τα οποία τα δέκα αναφέρονται σε παραμυθολογικό υλικό της προφορικής παράδοσης. Ανάμεσα στα 285 περίπτερα των 210 συμμετεχόντων συνολικά εκδοτικών οίκων, είναι και εκείνο των εκδόσεων ΑΠΟΠΕΙΡΑ στον αριθμό 66. Εκεί λοιπόν, ο επιμελητής του παρόντος ιστολογίου, θα έχει τη χαρά να προσκαλέσει φίλους και φίλες, παλιότερους και νεότερους, συνοδοιπόρους και αναδυόμενες σχέσεις, με πεδίο και αντικείμενο αναφοράς την εμβληματική σειρά "ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ" από όπου έχουν κυκλοφορηθεί δέκα συλλογές με τη δική του έγνοια, μελέτη, επιλογή, μετάφραση-απόδοση από τις σαράντα εννιά της σειράς. 

Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026 στις ώρες 19.00-23.00 με το καλό να ανταμωθούμε, να κουβεντιάσουμε και να ανταλλάξουμε απόψεις για τον κόσμο των παραμυθιών και την αφήγησή τους!

Ο Κένταυρος στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου-Στάση 2η Εκδόσεις ΑΡΜΟΣ με δύο συλλογές

 

Η ΑΜΚΕ "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη" συμμετέχει για πολλοστή φορά σε Φεστιβάλ Βιβλίου, τούτη τη χρονιά στο 54ο Φεστιβάλ, που διοργανώνεται στον χώρο του Πεδίου του Άρεως μέσα στο διάστημα 4-20 Σεπτεμβρίου 2026. Η κινητικότητα του εν λόγω φορέα, πέρα από τις ερευνητικές, καταγραφικές, φεστιβαλικές, σεμιναριακές και επιστημονικές δραστηριότητες, δρομολογήσεις, πρωτοβουλίες και εκδηλώσεις, εντοπίζεται επίσης και στην εκδοτική παραγωγή, αφού ένα μέρος των καταστατικών υποχρεώσεων της  αποτελεί η υποστήριξη έκδοσης και κυκλοφορίας βιβλίων-συλλογών-μελετών και άρθρων σχετικών με την προφορικότητα. Μια ακόμη στάση, η δεύτερη, πραγματοποιείται στα περίπτερα των εκδόσεων ΑΡΜΟΣ (168-169-170) μέσα από τις συλλογές που έχει επιμεληθεί ο επιστημονικός της εκπρόσωπος, Δημήτρης Β. Προύσαλης. 

Η πρώτη συλλογή κυκλοφόρησε το 2021 με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανεκκίνηση του Ελληνισμού με τίτλο: "Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος"-Αφηγήσεις και ιστορίες για το θρησκευτικό συναίσθημα των Ελλήνων το 1821 

και η δεύτερη με τίτλο: "Πριν γίνουν Πρόσφυγες τα παραμύθια: Δυτ. Μ.Ασία-Καππαδοκία-Πόντος.Λόγιες και Επιστημονικές καταγραφές 1850-1921".

Μπορείτε να τις αναζητήσει κανείς, να τις ξεφυλλίσει και να τις κάνει δώρο στον εαυτό του ή σε πρόσωπα φιλικά. 

 

Μιλώντας και υπογράφοντας για το Μεσολόγγι της Εξόδου του Γ. Βλαχογιάννη στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου-Σάββατο 12/9 Πεδίο Άρεως

Για ένα ακόμη Φεστιβάλ Βιβλίου-για φέτος 4-20 Σεπτεμβρίου 2026,  το βιβλιόφιλο αναγνωστικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να περιηγηθεί αναζητώντας πολύτιμους έντυπους συντρόφους ανάμεσα στους 210 συμμετέχοντες εκδοτικούς οίκους και τα 285 περίπτερα που φιλοξενούνται στο Πεδίο του Άρεως. Το πλούσιο πρόγραμμα των διακοσίων εκδηλώσεων αποτελείται από ομιλίες, παρουσιάσεις, μουσικές βραδιές, αφιοερώματα και πολλές άλλες ενδιαφέρουσες προτάσεις υπό την οργανωτική επιμέλεια του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου με τη συμμετοχή και υπό την αιγίδα πολλών φορέων.

Εκεί λοιπόν, ο επιμελητής του παρόντος ιστολογίου θα έχει τη χαρά να προσκαλέσει φίλους και φίλες, παλιότερους και νεότερους, συνοδοιπόρους και αναδυόμενες σχέσεις, με αφορμή την πρόσφατη καλοκαιρινή έκδοση που επιμελήθηκε από τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ, ως ελάχιστος φόρος τιμής και ταπεινής συμμετοχής στην επέτειο των 200 χρόνων από τη Έξοδο του Μεσολογγίου, για να συνομιλήσει σχετικά με το περιεχόμενο αλλά και να υπογράψει αντίτυπα του βιβλίου. Πρόκειται για μια συλλογή λογοτεχνικών έργων, όπου η Ιστορία ιδώνεται μέσα από τη γραφή του  Γιάννη Βλαχογιάννη, λογοτέχνη-ιστοριοδίφη και ερευνητή του πολυεπίπεδου κόσμου του 1821, καθιστώντας 18 κειμενικές του γραφές ως μια πολύτιμη ματιά πάνω σε ένα ιστορικό γεγονός, που συγκλόνισε τους λαούς σε τρεις ηπείρους και άλλαξε το ειδικό βάρος της Ελληνικής Επανάστασης στο εξωτερικό, παρουσιάζοντας πλευρές από την εποποιία του. Η συγκεκριμένη έκδοση αποτελεί ένα από τα οκτώ βιβλία του επιμελητή του παρόντος ιστολογίου που κινούνται γύρω από το 1821 και τον κόσμο του.

Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026

και ώρες 19.00-23.00

Στο περίπτερο των Εκδόσεων ΑΠΟΠΕΙΡΑ

Περίπτερο Αριθμ. 66

Με την υποστήριξη της

 

Από το Πήλιο στο Μεσολόγγι: Τιμήθηκε η Έξοδος από τον Κένταυρο στο 16ο Φεστιβάλ Αφήγησης

Φύλλο Τρίτης 25 Αυγούστου 2026

Παραμένοντας πιστός στο αυγουστιάτικο ραντεβού του, με τους πολυπληθείς φίλους και φίλες των προφορικών αφηγήσεων της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, ο Κένταυρος διοργάνωσε με επιτυχία το ετήσιο, δέκατο έκτο θερινό πηλιορείτικο Φεστιβάλ Αφήγησης, ξεδιπλώνοντας ένα γαϊτανάκι πολυήμερων και με ποικίλα περιεχόμενα εκδηλώσεων στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας και την Κάτω Γατζέα. Τελώντας υπό την αιγίδα της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, με την πολύτιμη υποστήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας, του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Νοτίου Πηλίου, της ΕΚΠΟΛ καθώς και με τη συνεργασία του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ANCESTOR, οι διοργανωτές, ομώνυμη με το φεστιβάλ ΑΜΚΕ «Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη», Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Γεωργίου Νηλείας «Ο Κένταυρος» και ΠΗΛΙΟΝ ΟΡΟΣ πρόσφεραν ένα πλούσιο και ενδιαφέρον πρόγραμμα 32 συνολικά εκδηλώσεων με μερική θεματική επικέντρωση στα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Ανάμεσα στον κεντρικό και κυρίαρχο -βασικό- κορμό των αφηγήσεων που συγκροτούν τον άξονα του φεστιβάλ, εκείνες στους σταθμούς του Μουντζούρη, που δίνει σταθερά το «παρών» συμμετέχοντας στο φεστιβάλ από το 2013-και φέτος με την ευγενική υποστήριξη της Hellenic Train. Ενδιαφέροντα επίσης υπήρξαν τα εργαστήρια για παιδιά και ενηλίκους (σκίτσο, κεραμικά, αφήγηση, προσωπική ευεξία), οι επιστημονικές ομιλίες και παρουσιάσεις βιβλίων άπλωσαν χέρι πρόσκλησης στους απανταχού θιασώτες του ανεξάντλητου κόσμου των λαϊκών παραμυθιών, οι οποίοι ταξίδεψαν από τις γωνιές της Ελλάδας και της Μαγνησίας για να ανταμωθούν στο βουνό των Κενταύρων.  Εκδοτικοί οίκοι (Απόπειρα, Εύμαρος, Πηγή), συλλογικότητες της προφορικής αφήγησης, (Λέσχη Αφήγησης Αθήνας και Θεσσαλονίκης) ομάδες (Αφηγηματικά Δρώμενα, Παραμυθανθός, Παραμυθωνία, Μικροί Άνθρωποι, Παραμυθιών ΚερΑΣΜΑΤΑ, συμμετέχουσες εκπ/κοί σε πολύμηνα σεμινάρια) και φυσικά πρόσωπα με ατομική παραστατική συμμετοχή (Γ. Αγγελή, Ν. Βαραλής, Κ. Καντούρη, Κ. Κυριακουλέα,  Μ. Μαράτου, Δ. Β. Προύσαλης, Σ. Τσίρος), έδωσαν άμεσα ή έμμεσα το στίγμα της παρουσίας τους, συναπαντώμενοι με την πολυπληθή συμμετοχή του ακροατηρίου όλων των ηλικιών, κερνώντας από καρδιάς τις ιστορίες της προφορικής παράδοσης αλλά και των ιστορικών αφηγήσεων λόγω του αφιερώματος στο Μεσολόγγι, ενώ η συνοδεία μουσικών (Δ. Μάλλης, Α. Σταθιά, Α. Τανούρη, Σ.Τσίρος, Π.Τσιρώνης,  Λ.Προύσαλη & Μ. Ζαφείρη) δημιούργησε ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, πλουτίζοντας τις αφηγήσεις, οι οποίες όλες ήταν με ελεύθερη είσοδο.

Οι εννιαήμερες εκδηλώσεις, στο διάστημα 1-9 Αυγούστου 2026, φιλοξενήθηκαν σε εσωτερικούς (Εικαστικό Μουσείο γλύπτη Νικόλα Παυλόπουλου, Μουσείο Τοπικής Τέχνης και Ιστορίας «Κώστας Λιάπης») και εξωτερικούς χώρους: Αυλές μουσείων όπως άνω, εκκλησιών (Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου-1795) και παλιών σχολείων (Αγ. Γεωργίου Νηλείας, Κάτω Γατζέας), αλλά εκθεσιακοί χώροι (Αίθουσα Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Γεωργίου Νηλείας «Ο Κένταυρος») γέμισαν από πολυάριθμους παραμυθόφιλους, που απόλαυσαν εκθέματα ευφάνταστων καλλιτεχνών-δημιουργών αλλά και παλιές ιστορίες μοιρασμένες από παραμυθάδες και αφηγήτριες των σύγχρονων καιρών που σέβονται, διατηρούν, προωθούν και υπηρετούν την προφορική παράδοση.

Το φετινό 16^ο Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου-από το 2011, ακολουθώντας τη ροή των ιστορικών οροσήμων αφιέρωσε μέρος από τις εκδηλώσεις του (έξι από τις είκοσι εννέα) στα διακόσια χρόνια (1826-2026) από την  εμβληματική Έξοδο του Μεσολογγίου, στη λογική των προηγούμενων θεματικών αφιερωμάτων για  τα 200 χρόνια από το 1821 (1821-2021), τα εκατόχρονα της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922-2022) και τα πενηντάχρονα από την Κυπριακή τραγωδία (1974-2024) οι οποίες ακούστηκαν σε δύο ζώνες,  μεταπογευματινές ώρες  και βράδυ για εφήβους και ενηλίκους. Έδωσε το στίγμα της σημαντικότητας των προφορικών αφηγήσεων, υπενθυμίζοντας σημαντικές στιγμές από την πορεία του ελληνικού λαού προς την Ελευθερία. Ενδιαφέρουσα υπήρξε η συμμετοχή των εμπλεκόμενων εκπαιδευτικών που παρακολούθησαν τον πολύμηνο σεμιναριακό κύκλο της ΑΜΚΕ (Ιανουάριος -Μάιος 2026) σε συνεργασία με την Α΄ βάθμια Μαγνησίας και τον Θρησκευτικο-Φιλολογικό Σύλλογο «Τρεις Ιεράρχες» αναφορικά με την αφήγηση και τα λαϊκά παραμύθια στην έναρξη του φεστιβάλ.  Εργαστήρια δημιουργικής εμπλοκής μέσα στις αυλές παλιών σχολείων πρόσφεραν  μοναδικές εμπειρίες έμπνευσης (σκίτσο-κεραμικά)  ενώ βιωματικά και θεωρητικά σεμινάρια αφηγηματικών ανακαλύψεων και προσεγγίσεων για τον πολυεπίπεδο κόσμο του λαϊκού παραμυθιού ικανοποίησαν τους ενδιαφερόμενους που συμμετείχαν. Ο θεσμός «Θερινό Σχολείο Παραμυθιών» λειτούργησε με δύο σημαντικές  παρουσιάσεις βιβλίων αφιερωμένων στην Έξοδο του Μεσολογγίου οι οποίες κυκλοφόρησαν πρόσφατα μέσα στον Ιούλιο, από τις εκδόσεις Απόπειρα (Γ.Βλαχογιάννη: Το Μεσολόγγι της Εξόδου) και Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή (Μεσολόγγι: Σιωπή και Θαυμασμός).

Οι Παράλληλες Καλλιτεχνικές Εκθέσεις φιλοξενήθηκαν για δεύτερη χρονιά στην Αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Γεωργίου, παρουσιάζοντας τις εξαιρετικές νοητικές εμπνεύσεις και δημιουργικές αποτυπώσεις πάνω στην ποικιλόμορφη ύλη, που αξιοποιήθηκε ανάλογα: Διανθίστηκαν από τα έργα και τις δημιουργίες της βολιώτισσας κεραμίστριας Ορθοδοξίας Παπαδοπούλου, τα σκίτσα του ανερχόμενου Αθηναίου σκιτσογράφου Τηλέμαχου Γκονσάλες, τις ευφάνταστες  κατασκευές σε χαρτί της νικαιώτισσας Έφης Λιαλιάμου,  τις υπέροχες δημιουργίες διακοσμητικών από την μανιάτισσα Κυριακή Κυριακουλέα, τις απαιτητικές κατασκευές μουσικών οργάνων του καλαβρυτινού Παναγιώτη Τσιρώνη και τις παραδοσιακές παρασκευές σε μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού και τουρσιά της Άη Γιωργίτισσας Κικής Αλεξίου (Pilion Terra), τα  έργα-προς λειτουργική χρήση- της αθηναίας Μιμίκας Σαμαρά-εξακολουθητικά με πρώτη ύλη και αφορμή το ύφασμα. 

Οι εκδηλώσεις του 16^ου Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου «Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη» ολοκληρώθηκαν στην αυλή του παλιού σχολείου την Κυριακή 9/8 με παράσταση αφήγησης αφιερωμένης σε άγνωστα περιστατικά των πολιορκιών και της ηρωικής Εξόδου, ενώ λίγο αργότερα εκτέθηκαν  οι γαστρονομικές προτάσεις των γυναικών-μελών του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου αλλά και φίλων παραθεριστών/στριών που μαγείρεψαν και πρόσφεραν σε κοινό μπουφέ το «πιάτο του Κένταυρου 8» κλείνοντας γευστικά μία ομολογουμένως πετυχημένη διοργάνωση. Ο σχεδιασμός και η προετοιμασία του 17^ου Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου για τον Αύγουστο του 2027 έχει ήδη ξεκινήσει με την οργανωτική επιτροπή να βρίσκεται σε κινητικότητα και ήδη οι πρώτες σκέψεις και συζητήσεις έχουν δρομολογηθεί. Χορηγός επικοινωνίας η εφημερίδα Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ.