Νέα έκδοση συλλογής

Παραμύθια & λαϊκές ιστορίες

"Από το στόμα στο χαρτί...
κι απ' το χαρτί στο στόμα"

 

Μια συλλογική έκδοση κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες, όπου συμπεριλαμβάνουν τα λαϊκά παραμύθια που αφηγούνται προφορικά παλιότεροι και νεότεροι αφηγητές  με μια διάθεση  μυθοπλαστική, βασισμένη στη λειτουργία της προφορικής γλώσσας και στη δύναμη των εικόνων που αυτή δημιουργεί. Παραμύθια της προφορικής παράδοσης σύμφωνα με τον Διεθνή Κατάλογο Κατάταξης αλλά και ανώνυμες λαϊκές ιστορίες αταξινόμητες από τους απανταχού επιστήμονες παραμυθολόγους.

 

Η παρούσα συλλογή συμπεριλαμβάνει 20 +1 ιστορίες της προφορικής παράδοσης που αναζήτησαν απάγκειο στο χαρτί ή ταξίδεψαν με τον αέρα. Στα διάβα τους συνάντησαν 20 + 1 παραμυθάδες της σύγχρονης εποχής που εξακολουθούν να σέβονται τον παλιό λαϊκό λόγο των παραμυθιών και να εμπνέονται από αυτόν υπηρετώντας τον.

 Παλιότεροι και νεότεροι εραστές της αφήγησης, μιας πανάρχαιας τέχνης που αποτελεί διαχρονική ανάγκη άδηλης πολυεπίπεδης επικοινωνίας αλλά εκ παραλλήλου και ταυτόχρονα μέσο νοηματοδότησης της ανθρώπινης εμπειρίας και λόγο μεταφορικό με πολλαπλά μηνύματα και ερμηνείες, ανέλαβαν να ξαναφέρουν στη δυναμική της προφορικής υπόστασης θέματα που τους συγκίνησαν και μίλησαν στην καρδιά τους.

Τα παραμύθια και οι λαϊκές ιστορίες  «Από το στόμα στο χαρτί... και από το χαρτί στο στόμα» είναι το αποτέλεσμα δημιουργικών συνομιλιών, γλωσσικών μετασχηματισμών και μυθοπλαστικών εφαρμογών που χρησιμοποίησαν νέοι φορείς της αφήγησης, οι οποίοι αποτύπωσαν τον ξαναδουλεμένο προφορικό παραμυθιακό λόγο με όχημα μια κυρίαρχη των καιρών μας επεξεργασία.  Αντανακλούν την ισορροπία ανάμεσα στον τρόπο-προφορικότητα της δοκιμασμένης αφηγηματικής έκφρασης του οικείου και το εφήμερο μα παγιωμένο περιστασιακά σχήμα της γραφής-το μέσο και καλούν τον παραμυθόφιλο αναγνώστη να χαρεί το αποτέλεσμα.

Ένας κουτσοκόκορας, ένα μήνυμα, μια κόρη της πίστης, μια Βατραχίνα, ένας Δεκατρής, δυο Σταχτοκόρες,  ένας ερημίτης που διαολίστηκε, ένα μαργαριτάρι της έγνοιας, ένα λουλούδι της αλήθειας, ένα παιδί που ζήταγε λαλί, ένας Δρακογιάννης, ένα χαμένο μπαστούνι δύναμης, ένα φυλαχτό αγάπης, ένα πουλί με περίεργο όνομα, ένας αλλιώτικος ζωγράφος, ένα φιδοπαλίκαρο, μια πριγκίπισσα με αξιοπρέπεια, δυο παιδιά που έγιναν αστέρια, ένας ταξιδιάρης κι ένα φόρεμα μαγείας  και σοφίας ψιθυρίζουν μεγάλα μυστικά, σε όσους θέλουν να ακούσουν…

 

Στην έκδοση συμμετέχουν:Β. Αισώπου, Μ .Απειρανθίτου, Μ. Βαλλιάνου, Α. Γιάνκου, Α. Γεωργίτση, Γ. Καλαμένιος, Α. Καφφέ, Π. Κόκκορης, Α. Κοντορούδα, Α. Κουκουζέλη, Δ. Μάλλης, Κ. Μουλλά, Ε. Μπούζτου, Δ. Β. Προύσαλης, Σ. Σιμοπούλου, Μ. Σιταροπούλου, Λ. Σουγιά, Α. Τζαφέστα, , Λ. Τριαντάρη, Ι. Φώκου, Ε. Χατζάκη

 

Πρόλογος, Σημειώσεις, επιμέλεια

Δημήτρης Β. Προύσαλης

 

Μπορείτε να διαβάσετε τον ολόκληρο τον πρόλογο

στη σελίδα "Συλλογές υπό έκδοση" του ιστολογίου

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παραμύθια στη Βιβλιοθήκη

2η Περίοδος

Νοέμβριος 2014-Ιούνιος 2015

Οι αφηγήσεις στις Βιβλιοθήκες υπήρξαν πάντα ένα βήμα ανάμεσα στην συνθήκη της παραδοσιακής αφήγησης στις λαϊκές κοινότητες του παρελθόντος και στις νεοπαγείς συνθήκες της αφήγησης στη νέα εποχή με βάση την ιστορική εμπειρία στην Δυτική Ευρώπη και τη Βόρειο Αμερική από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Η Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αθηναίων για δεύτερη συνεχόμενη περίοδο φιλοξενεί το πρόγραμμα "Παραμύθια στη Βιβλιοθήκη" με αφηγήσεις για ενήλικο κοινό κάθε 1η Παρασκευή του μήνα στις 7.15 μμ με είσοδο ελεύθερη αλλά απαραίτητη κράτηση θέσης.

Διεύθυνση: Δομοκού 2- Έναντι Σταθμού Λαρίσης
Τηλ. Κρατήσεων: 210-8810884

Αφήγηση: Δημήτρης Β. Προύσαλης

Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2014

"Ψυχής Άκος: Ιστορίες βάλσαμο, παραμύθια που θεραπεύουν"

 

Εργαστήριο Εισαγωγής στην Τέχνη της Αφήγησης

Εργαστήριο για το λαϊκό παραμύθι σε συνεργασία με το 

Εργαστήρι Μελέτης της Παιδικής Ηλικίας (ΕΜΠΗ)

 

"Εισαγωγή στην Τέχνη της Αφήγησης"

Τι είναι τα λαϊκά παραμύθια και με ποια κριτήρια τα  επιλέγουμε προκειμένου να τα αφηγηθούμε; Σε ποιο ακροατήριο απευθύνονται; Ποια είναι τα απαραίτητα στοιχεία που συγκροτούν ένα αφηγηματικό "σώμα" μιας ιστορίας; Πώς φτιάχνουμε εικόνες και πώς χτίζουμε τον λόγο της αφήγησης μεταφέροντας μια έντυπης-καταγεγραμμένης μορφής ιστορία ξανά σε προφορική μορφή; Σε τι διαφέρει ο μύθος , η λαϊκή παράδοση και ο θρύλος από το παραμύθι; 

(Δ. Β. Προύσαλης, δάσκαλος, αφηγητής, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου "Παραμύθια & Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη" Αγ. Γεωργίου Νηλείας, Σωματείο "Παραμυθίας ιστόρησις").

Το εργαστήριο απευθύνεται σε:

- φοιτητές και απόφοιτους παιδαγωγικών, φιλοσοφικών κλπ Σχολών,

- σε εκπαιδευτικούς,

και σε οποιονδήποτε άλλο αγαπά τα λαϊκά μας παραμύθια. 

Θα δοθεί πιστοποιητικό συμμετοχής και βιβλιογραφία.

Ημερομηνίες διεξαγωγής:

 3, 10  και 17 Δεκεμβρίου 2014 και ώρες  6-9.00 μμ.

Συνολική διάρκεια 9 ώρες.

Πληροφορίες-τηλ. επικοινωνίας 211-4051903

e-mail: info@childhood.gr

 

Παραμύθια στη Δημοτική Βιβλιοθήκη 2014-2015

2η Περίοδος

Νοέμβριος 2014-Ιούνιος 2015

Οι αφηγήσεις στις Βιβλιοθήκες υπήρξαν πάντα ένα βήμα ανάμεσα στην συνθήκη της παραδοσιακής αφήγησης στις λαϊκές κοινότητες του παρελθόντος και στις νεοπαγείς συνθήκες της αφήγησης στη νέα εποχή με βάση την ιστορική εμπειρία στην Δυτική Ευρώπη και τη Βόρειο Αμερική από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αθηναίων για δεύτερη συνεχόμενη περίοδο φιλοξενεί το πρόγραμμα "Παραμύθια στη Βιβλιοθήκη" με αφηγήσεις για ενήλικο κοινό κάθε 1η Παρασκευή του μήνα στις 7.15 μμ με είσοδο ελεύθερη αλλά απαραίτητη κράτηση θέσης.

Διεύθυνση: Δομοκού 2- Έναντι Σταθμού Λαρίσης
Τηλ. Κρατήσεω: 210-8810884
Αφήγηση: Δημήτρης Β. Προύσαλης

 

Έναρξη Μαθητείας Αφήγησης 6ου Κύκλου 2014-2015

Η μαθητεία στην αφήγηση αποτελεί ένα είδος προετοιμασίας στη ζωντανή -in vivo-έκθεση προφορικής παραστασιακής μορφής, για όσους θέλουν να δοκιμαστούν σε διαφορετικού τύπου και απαιτήσεων θέματα από τον ανεξάντλητο κόσμο των λαϊκών παραμυθιών και επιθυμούν να αποκτήσουν μια μικρή γεύση εμπειρίας αλλά και ευθύνης απέναντι στις ιστορίες και το ακροατήριο της κάθε ξεχωριστής συνάντησης.

Οι βραδιές αφήγησης που οργανώνονται σε διαφορετικούς χώρους έχουν ελεύθερη είσοδο για το ενδιαφερόμενο κοινό.

2014-2015
Για τη χρονιά 2014-2015 στο προσκήνιο της αφηγηματικής μαθητείας βρίσκεται η ομάδα αφήγησης "Παραμυθοπεράσματα". Άνθρωποι από διαφορετικούς εργασιακούς χώρους αναφοράς, που γνώρισαν και αγάπησαν τα λαϊκά παραμύθια και δοκιμάζουν την εμπειρία της νέας τους σχέσης από τη θέση ευθύνης του αφηγητή. Περιμένουν παλιούς και καινούργιους φίλους να τους κεράσουν ιστορίες απ' της καρδιάς τα βάθη κι απ' του κόσμου την άκρη σε μια ενδιαφέρουσα και ελκυστικά προκλητική διαδρομή.

Ημέρα για την εξάλειψη της φτώχειας

Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2014

 

Σεφαραδίτικα παραμύθια στη Θεσσαλονίκη

Παρουσίαση Βιβλίου
Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2014
Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης
Ώρα 7.00 μμ

Σεφαραδίτικα παραμύθια  των Βαλκανίων

Cynthia Crews-Άννα Αγγελοπούλου

Μικρή Κριτική Παρουσίαση

Οι εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ συνεπείς  στο ετήσιο ραντεβού τους με τις προφορικές παραμυθιακές παραδόσεις των λαών κυκλοφορούν για το 2013 την πολύτιμη συλλογή «Σεφαραδίτικα παραμύθια των Βαλκανίων» της Cynthia Crews σε επιμέλεια της Άννας Αγγελοπούλου. Εμπλουτίζουν έτσι  τη γνωστή σειρά «Του κόσμου τα παραμύθια» με τον 31^ο τόμο, διανύοντας αισίως τον εικοστό χρόνο -από το 1994- της αδιάλειπτης εκδοτικής συνεισφοράς και συμβολής στη γνωριμία του ελληνικού παραμυθόφιλου αναγνωστικού κοινού αλλά και των αφηγητών με τον παραμυθιακό λόγο ως οικουμενικού τόπου συνάντησης, ανεξάντλητου δι-αλόγου, γόνιμης αλληλεπίδρασης αλλά και εθνικής ταυτοτικής ιδιαιτερότητας.

        Ο παρών τόμος-ο ογκωδέστερος όλης της προαναφερόμενης σειράς- αποτελεί ένα πρωτότυπο και σπάνιο υλικό από μια ζωντανή και πάλλουσα γλώσσα και του πολιτισμικού της πλαισίου στην περίοδο του μεσοπολέμου, λίγο πριν ξεσπάσει ο όλεθρος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου,  όταν στην ευρύτερη βαλκανική χερσόνησο διαβιούσαν οι εβραϊκές κοινότητες που αναζήτησαν νέες πατρίδες καταφυγής μετά την Reconquista στην ιβηρική.

       Το άμεσο επιστημονικό γλωσσικό ενδιαφέρον της φιλολόγου C. Crews για την ισπανοεβραϊκή γλώσσα της προσφυγιάς την έφερε σε επαφή με μια προφορικότητα  πρωτόγνωρης  συνθετικής  λειτουργίας και ποικίλων μορφών έκφρασης του λόγου, από τις οποίες  τα σεφαραδίτικα παραμύθια του βαλκανικού περίγυρου αποτέλεσαν ένα μέρος του υλικού καταγραφής της.  Αποτυπώνουν ένα χαρμάνι ζύμωσης των ισπανοεβραϊκών της εποχής του Θερβάντες -οι Εβραίοι διώχτηκαν στα τέλη του 15^ου αιώνα από την ευρύτερη περιοχή της Ιβηρικής χερσονήσου-με έντονες επιρροές από τον ιβηρικό γενέθλιο τόπο στη συνάντησή τους με στοιχεία της βαλκανικής ενδημίας και της τοπικής αλληλεπίδρασης μιας κατ’ ουσία «κλει-στής» κοινότητας που πορεύτηκε στην περιοχή με αποκλειστική σημαία τη γλώσ-σα των ισπανικών της ριζών.

       Το παραμυθιακό υλικό που περιλαμβάνεται στη συλλογή είναι μια σημαντική παρακαταθήκη του φαντασιακού κόσμου της προπολεμικής προφορικής άυλης παράδοσης των εν λόγω κοινοτήτων που βρήκαν απάγκειο στα Σκόπια, το Σεράγεβο, το Βουκουρέστι, το Μοναστήρι κι εμπλούτισαν τους όμορους πληθυσμούς στη Θεσσαλονίκη.  Αποπνέουν μια ζωντάνια συνύπαρξης διαφορετικών  πολιτισμικών στοιχείων που συνέθεταν την συμβιωτική όσμωση της πρωτύτερης  Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Τα μισά περίπου- 19 από τα 43 κείμενα-σε εξαιρετική μετάφραση της Σάρα Μπενβενίστε-ανήκουν στην κατηγορία των μαγικών παρα-μυθιών (ATU 300-749) ενώ καταγράφονται  αρκετές παραμυθιακές υποθέσεις  από την κατηγορία των διηγηματικών-νοβελιστικών παραμυθιών (ATU 850-999) και των Ευτράπελων-Ανεκδοτολογικών ιστοριών (ΑΤU 1200-1999).  Μεμονωμένες  είναι οι αντιπροσωπεύσεις από την κατηγορία των Μύθων Ζώων (ATU 1-299) και των Θρησκευτικών παραμυθιών (ATU 750-849) ενώ παρόντες είναι ελάχιστοι συμφυρμοί. Μια δεκάδα περίπου ιστοριών καθρεφτίζουν την ιδιαιτερότη-τα των υποθέσεων της σεφαραδίτικης μυθοπλασίας και ταξινομούνται  με βάση τους ανάλογους εβραιόφωνους καταλόγους κατάταξης ενώ αρκετές εκδίδονται για πρώτη φορά.

       Οι ιστορίες-υποθέσεις της συγκεκριμένης συλλογής συναντώνται στην πλειονότητά τους και στον κόσμο της βαλκανικής και ελληνόφωνης προφορικής παραμυθιακής μυθοπλασίας. Ανάμεσά τους παρατηρούνται μακροσκελείς διηγήσεις-καταγραφές δείγμα της αφηγηματικής ευχέρειας και χαρισματικής δεινότητας των πληροφορητών της Crews. Συμπεριλαμβάνονται ορισμένοι παραμυθιακοί τύποι από τους πιο γνωστούς, όπως δύο υπότυποι του πασίγνωστου «Έρως και ψυχή, της «Κόρης με τα κομμένα χέρια» αλλά και των «Δύο αδερφών» με την επιρροή της Σταχοπούτας. Εξαιρετική η ροή της ιστορίας-διαμάντι «Η φιδοκόρη, η κουλεβρίκα», ενδιαφέρουσα η υπόθεση της «Ντουνιά Γκιουζέλ» και της «Λεπτής σαν το κλαρί της χουρμαδιάς και χλωμής σαν τ’ άχυρο». Άλλες πάλι ξαφνιάζουν με την ανατρεπτικότητα της σκωπτικής τους ατμόσφαιρας όπως το «Τόλμησε να πεις πως δεν είναι η μητέρα σου και θα δεις…»

      Η κατατοπιστικότατη εισαγωγή της Άννας Αγγελοπούλου μαζί με τις σημειώσεις του επίμετρου και τη βιβλιογραφία που παρατίθεται καθιστούν τη συλλογή ένα μοναδικό έργο για τους παραμυθόφιλους και μελετητές.