Σ.ΕΠ.ΑΦ.Ι: "Μαζί για την Παλαιστίνη!" Αφηγήσεις παραμυθιών- Κυριακή 8/6/2025 Πάρκο Ακαδημίας Πλάτωνος

ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ!

Το Σωματείο Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης αφηγείται για την Παλαιστίνη, για την Ειρήνη και τη Δικαιοσύνη.

Την Κυριακή 8 Ιουνίου 2025, στις 14.00-16.00, σας περιμένουμε στο Πάρκο στην Ακαδημία Πλάτωνος (είσοδος από Μοναστηρίου 140)

Μέλη του Σωματείου θα μοιραστούν παραμύθια και ιστορίες, η Palestinian community in Greece - Παλαιστινιακή παροικία Ελλάδος και Το Καφενείο Στην Ακαδημία Πλάτωνος θα μαγειρέψουν, ένα κουτί ελεύθερης συνεισφοράς θα γυρνά ανάμεσά μας και όλα τα έσοδα θα διατεθούν μέσω της Παλαιστινιακής Παροικίας απευθείας σε συνεργαζόμενους οργανισμούς στη Γάζα.

Τη σκυτάλη του προγράμματος παραλαμβάνει από τις 17.00 έως τις 23.00 το Ελληνικό Κέντρο Κουκλοθεάτρου – Unima Hellas με παραστάσεις και εργαστήρια για μικρούς και μεγάλους! και με το σύνθημα "ΚΡΑΥΓΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ!"

Σας περιμένουμε όλες και όλους σε αυτήν την γιορτή Αλληλεγγύης και Ελπίδας!

#Storytelling #FreeGaza #StorytellingForPeace

#SEPAFI

Το ψήφισμα Συμπαράστασης του Σωματείου Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης

Η ΑΦΙΣΑ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ 

από την UNIMA Hellas 

σε συνεργασία με την Παλαιστινιακή Κοινότητα στην Ελλάδα και το Συνεργατικό Καφενείο

 

"Από τους λαϊκούς αφηγητές-παραμυθάδες του χτες, στους σύγχρονους ιστορητές του σήμερα. Μια πρώτη προσέγγιση" Στον τιμητικό τόμο για τον Ομότιμο Καθηγητή Μανόλη Γ. Σέργη

Κυκλοφορήθηκε το δίτομο έργο-τιμητικός τόμος "Τση αρχοδιάς αχνάρια" σε δύο μέρη Α΄ και Β΄ τόμος, για τον Ομότιμο Καθηγητή Μανόλη Γ. Σέργη, υπό την επιμέλεια των Μαρίας Δημάση, Χριστίνας Μάρκου, και Πασχάλη Βαλσαμίδη από τις εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη με έδρα τη Θεσσαλονίκη.

Ανάμεσα στα εκατό δύο τιμητικά κείμενα των δύο τόμων, που αποτελούν πρόσκληση του ιδίου του τιμώμενου προς ανθρώπους που εκτιμά και επικαλείται τη συμμετοχή τους προς το πρόσωπό του, ήταν και αυτό του επιμελητή του παρόντος ιστολογίου με θέμα: "Από τους λαϊκούς αφηγητές-παραμυθάδες του χτες , στους σύγχρονους ιστορητές του σήμερα. Μια πρώτη προσέγγιση" που κάλυψαν τις σελίδες 1259-1273 του Β΄ τόμου.

Πρέπει να αναφέρουμε ακόμη τα πολύ ενδιαφέροντα κείμενα, με άξονα τα λαϊκά παραμύθια, την παραμυθολογία αλλά και την αφήγηση γενικότερα, που συμπεριλήφθηκαν στην εν λόγω έκδοση:

Στον Α΄ τόμο:

Αριστείδης Ν. Δουλαβέρας: "Η συμβολή διδακτορικών διατριβών των ελληνικών Πανεπιστημίων στην παραμυθολογική έρευνα", σσ. 515-548

Στον Β΄ τόμο:

Αφροδίτη-Ληδία Νουνανάκη: -Ρέα Κακάμπουρα: "Ανοίκειοι τόποι της πόλης μέσα από ελληνικούς αστικούς θρύλους",  σσ.1101-1114

Μαρία Ξεφτέρη: "Στρατηγικές εξομάλυνσης της χασμωδίας σε αφηγηματικά κείμενα του 19ου αιώνα. Η περίπτωση των λαϊκών παραμυθιών του Μιχαήλ Κ. Κρίσπη", σσ.1115-1134

Ευαγγελή Σαλταπίδα: "Οι ιστορίες του γέρο-Μαθιού" (του Χρήστου Μουτσόπουλου, ενός σύγχρονου ναξιώτη λαϊκού αφηγητή)¨, σσ.1303-1316

Μαρικίτα Τριανταφύλλου-Γιάννα Σέργη: "Το μήλο και οι συμβολισμοί του στο ελληνικό, λαϊκό, μαγικό παραμύθι", σσ. 1467-1476

Για όσους και όσες ενδιαφέρονται για την αγορά των τόμων, μπορούν να επικοινωνούν με το βιβλιοπωλείο  Παραγώνι, Λόντου 4, (Κάθετος στην Ζωοδόχου Πηγής & Σόλωνος) Αθήνα 

τηλέφωνο επικοινωνίας: 2103803334.

 

Παραμύθια στο 1ο Φεστιβάλ Μικτών Τεχνών Σαλαμίνας 2025 (6-22 Ιουνίου 2025)

Το Θέατρο Σαλαμίνας διοργανώνει  ένα δεκαπενθήμερο πολιτιστικών εκδηλώσεων υπό τη μορφή μιας φεστιβαλικής διοργάνωσης στο διάστημα 6-22 Ιουνίου 2025.

Η διοργάνωση φέρει την ονομασία 1ο Φεστιβάλ Μικτών Τεχνών Σαλαμίνας 2025 και αποτελεί την παραστατική σκυταλοδρομία μιας σειράς από διαφορετικές μορφές τέχνης που αποτυπώνουν την προσέγγιση και την έκφραση των ανθρώπων που τις υπηρετούν. Έτσι λοιπόν η διάρθρωση του προγράμματος που ξεδιπλώνεται σε τρία Παρασκευοσαββατοκύριακα περιλαμβάνει:

Έκθεση Εικαστικών, Αφηγήσεις, κουκλοθέατρο, μουσικές βραδιές, θεατρικές παραστάσεις, ποικίλα ενδιαφέροντα εργαστήρια, λογοτεχνικές βραδιές και συναυλίες

Στα πλαίσια της τιμητικής πρόσκλησης από τους διοργανωτές, ο επιμελητής του παρόντος ιστολογίου Δημήτρης Β. Προύσαλης, θα παρουσιάσει παράσταση προφορικής αφήγησης υπό τον τίτλο:

"Παραμύθια λαϊκά για να δυναμώνουν οι μικροί και να στοχάζονται οι μεγάλοι" 

την Κυριακή 8 Ιουνίου 2025 

ώρα 20.00

🎭 Η Οργάνωση του Φεστιβάλ

Την καλλιτεχνική επιμέλεια της έκθεσης ζωγραφικής έχουν αναλάβει οι Σταυρούλα Κωστάκου και Ευανθία Παππά, ενώ τη γενική οργάνωση του φεστιβάλ υπογράφει η Ευανθία Παππά.


🎨 Πολυφωνία και Πολυμορφικότητα: Το Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

🔹 Παρασκευή 6 Ιουνίου

19:00-22:00 | Εγκαίνια Έκθεσης Εικαστικών

«Πολυφωνία και Πολυμορφικότητα – Μέρος 1ο»

Συμμετέχουν: Χριστίνα Δημακογιάννη, Σταυρούλα Κωστάκου, Μάτα Μαΐλη, Ελένη Μπαρτζίλα, Κατερίνα Παπασωτηρίου, Πελαγία Περδικούρη, Χριστιάνα Σωτηρίου

22:00 | Λαϊκή Ρεμπέτικη Βραδιά

Με τους: Πελαγία Περδικούρη, Ράνια Γκικοπούλου, Αναστάσιος Παπαδημητρίου

🔹 Σάββατο 7 Ιουνίου – 22:00

Συναυλία Μιχάλη Μεγαλούδη: «Μια Αναπνοή»

Συμμετέχει η σχολή χορού Chris Dance Studio


🔹 Κυριακή 8 Ιουνίου

11:00-12:00 | Μουσικοκινητικό Εργαστήρι: Ο Κάβουρας Πάει Διακοπές

12:30-13:30 | Μουσικοκινητικό Εργαστήρι: Boom & Beat

Με την Ελίνα Δασκαλάκη

20:00 | Βραδιά Αφήγησης με τον Δημήτρη Β. Προύσαλη:

«Παραμύθια λαϊκά για να δυναμώνουν οι μικροί και να στοχάζονται οι μεγάλοι»


🔹 Παρασκευή 13 Ιουνίου

19:00 | Έκθεση Εικαστικών και Χειροποίητων Δημιουργιών

«Πολυφωνία και Πολυμορφικότητα – Μέρος 2ο»

Συμμετέχουν: Κασσάνδρα Αλογοσκούφι, Δήμητρα Βάντζου, Χριστίνα Δρίβα – Φωτεινή Κωστάκου, Σταυρούλα Δριβάκου, Σωτήρης Ηλιάδης, Προκόπης Καρνέσης, Ανδρομάχη Ρήγα, Μαρίνα Τραντάκη, Ιωάννα Σταυρούλα Αθανασοπούλου

21:00 | Λογοτεχνική Βραδιά: Ποίηση & Πεζογραφήματα

Με συζήτηση με το κοινό

Συμμετέχουν: Κασσάνδρα Αλογοσκούφι, Ελένη Λατανιώτη, Μαρίνα Τραντάκη, Ιωάννα Σταυρούλα Αθανασοπούλου


🔹 Σάββατο 14 Ιουνίου – 20:00

Θεατρική Παράσταση: «Ένας Τυχαίος Θάνατος;»

Από τη θεατρική ομάδα Ροζ Ιππότες (Ηλικίες 13+)


🔹 Κυριακή 15 Ιουνίου

11:00-12:00 | Θεατρικό Εργαστήρι: Πειρατές και Κουρσάροι! (6-12 ετών)

12:30-13:30 | Θεατρικό Εργαστήρι: Ας αυτοσχεδιάσουμε… στην παραλία! (12-16 ετών) Με την Ευανθία Παππά

20:00 | Θεατρική Παράσταση: «Δεν Πληρώνω, Δεν Πληρώνω» του Dario Fo

Από τη θεατρική ομάδα Indigo


🔹 Παρασκευή 20 Ιουνίου – 19:00 με 21:30

Εργαστήριο για εφήβους (15-18 ετών) με την Μαρία Ρόσα Γκοβά (ψυχολόγος - ΕΚΠ Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt)

«Συνομιλώντας με τη Χύτρα μου – Όταν ο Εαυτός Βράζει»


🔹 Σάββατο 21 Ιουνίου – 22:00

Μουσική Βραδιά: Οι Χορδοβάτες

Πινελιές παραδοσιακών με έντεχνες αποχρώσεις


🔹 Κυριακή 22 Ιουνίου

12:00 | Κουκλοθεατρική Παράσταση:

«Ο Σωτήρης και οι Τσούχτρες» της Μαρίας Μπατζανοπούλου

20:00 | Θεατρική Παράσταση: «Α-Γ-Α-Π-Η»

Από τη θεατρική ομάδα Στο Ρελαντί


🎟 Πληροφορίες:

Εκθέσεις εικαστικών: Ελεύθερη είσοδος

Εργαστήρια & λογοτεχνικές βραδιές: 5€ ανά άτομο

Μουσικές βραδιές: 10€ γενική είσοδος (με μπύρα ή ποτήρι κρασί)

Θεατρικές παραστάσεις & βραδιά αφήγησης: 10€ γενική είσοδος

📧 Επικοινωνία & Κρατήσεις: στα κοινωνικά μας δίκτυα @salaminatheater

 και στα ☎️ 694 209 1171 / 694 555 4127

 

"Ιστορίες και αφηγήσεις από τους άγνωστους κόσμους του '21 - Επεισόδιο 3ο

Το 1821 αποτελεί έναν ανεξάντλητο καμβά όπου αποτυπώνονται πολύμορφοι άγνωστοι κόσμοι από τον ιστορικό χάρτη του νεότερου Ελληνισμού. Σε συνέχεια μιας ενδιαφέρουσας πρότασης συνεργασίας ξεδιπλώθηκε λοιπόν, με αφορμή και φόντο το 1821, μια ακολουθία αφηγήσεων στη λογική των σπονδυλωτών επεισοδίων, με συχνότητα μιας ανάρτησης κάθε μήνα. Το 1821 ένας άγνωστος αλλά σημαντικός κόσμος-βάση για την επανεκκίνηση του Νεότερου Ελληνισμού, περιμένει 204 χρόνια μετά, να μας αποκαλύψει ψηφίδες από το απίστευτο μωσαϊκό του, επιθυμώντας να προκαλέσει τον αναστοχασμό, την περίσκεψη, τη μελέτη, το διάλογο.

 

Εδώ στην αφήγηση, η Μαίρη Σιδέρη και ο Δημήτρης Β. Προύσαλης εναλλάσσουν αφηγηματικά σώματα σε μια άτυπη σκυταλοδρομία ιστόρησης γεγονότων, ανταμωμάτων, ιστορικών εκπλήξεων που επιθυμούν να λειτουργήσουν προσκλητικά και απευθύνονται σε κάθε ενδιαφερόμενο/η.

Τη φιλοξενία της συνεργασίας έχει το Ε.ΠΑ.Μ 

και το υλικό έχει ως πηγή άντλησης το περιεχόμενο της έκδοσης 

"Παραμύθια, μύθοι, παραδόσεις και άγνωστες ιστορίες από τον κόσμο του 1821" 

του Δημήτρη Β. Προύσαλη 

από τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ.

Θρύλοι για την Άλωση της Πόλης: Επετειακή αφήγηση Μνήμης και Αποκατάστασης προσβληθέντων πολιτιστικών μνημείων

 

Το ειδικό βάρος της Άλωσης της Πόλης ως συλλογική μνήμη και ιστορικό ορόσημο για την προδρομική δρομολόγηση-κατά πολλούς ιστορικούς-του νέου Ελληνισμού από το 1453 και ύστερα, αναμφισβήτητα συνδέεται με μια σημαντική πολιτιστική παρακαταθήκη που αποτυπώνεται σε μια μεγάλη γκάμα εκφράσεων του λαϊκού πολιτισμού, όπως τα δημοτικά τραγούδια και οι προφορικές παραδόσεις αλλά ακόμη και σε μια μεγάλη ποικιλομορφία της λαϊκής τέχνης (πχ υφαντική, ξυλογλυπτική, μαρμαροτεχνία, ένδυμα).

Πέρα και μακριά από κάθε εθνικιστική διάθεση ή ιδεολογία, με ρίζες ιστορικές την μετεπαναστατική Μεγάλη Ιδέα των λογής λογής Κωλέτηδων, εμφανών και αφανών, επώνυμων και ανώνυμων, βασιλικών οίκων και προοδευτικών πολιτικών, η αναφορά στην Άλωση της Πόλης, συνδέεται αναπόσπαστα με ένα θαύμα αρχιτεκτονικής και οικοδομικής τέχνης και θρησκευτικής βαρύτητας και ιστορικής μνήμης, η οποία συμπυκνώνεται σε ένα κτίριο-σύμβολο που δεν είναι άλλο από τον Ναό της Αγίας Σοφίας.

Οι μικρομεγαλισμοί διαφόρων αναδυόμενων Σουλτανισμών, έκφραση εθνικιστικών ονειρώξεων στο φως της μέρας από ατυχείς και επικίνδυνες -αλλά σίγουρα όχι χωρίς υπόβαθρο και βαθύτερη υπόθαλψη-συμπεριφορές ανίατων γεροντικών ανοιών επώνυμων ψευταφεντίσκων της Ανατολής-διαχωρίζοντας τους λαούς απο τις κυβερνήσεις τους- άνοιξαν εδώ και αρκετά χρόνια έναν νέο κύκλο προσβολών σε πολιτιστικά -πλέον μνημεία διεθνούς αναγνώρισης από την UNESCO, μετατρέποντας ένα παγκόσμιο σύμβολο του Χριστιανισμού και μουσειακό χώρο σε τζαμί. Είναι αναμφισβήτητα το καλύτερό τους μακράν εξάλλου από όλα τα άλλα τζαμιά που έχουν οι ίδιοι οικοδομήσει, (σε λαϊκότροπη μεταφορά θα λέγαμε "Τζαμί με ξένα τούβλα"-κατά το "με ξένα κόλυβα") και το γνωρίζουν καλά, γι' αυτό εξάλλου και η πρεμούρα της προβολής φαντεζί εκδηλώσεων στον ευρύτερο χώρο. Βέβαια αυτό που βλέπουν και αντιμετωπίζουν οι άλλοι, οι ξένοι επισκέπτες της Κωνσταντινούπολης ως μουσείο, οι Έλληνες όπου γης-όσοι το επιθυμούν οικειοθελώς και το αισθάνονται ως βαθιά ανάγκη πολιτισμική-το κοιτάζουν με δέος και πολλοί με κατάνυξη, συνδέοντας το με μια ολόκληρη ιστορική περίοδο -χρονικά εκτενέστερη των χιλίων ετών-που δίνει αφορμή για πολύπλευρες προσεγγίσεις, ερμηνείες, έρευνες και συμπεράσματα. Πρέπει εδώ να υπενθυμιστεί πως οι Σελτζούκοι Τούρκοι, καθαρόαιμοι πρόγονοι των σημερινών φυλετικά και θρησκευτικά αχταρματζίδικων χαρμανιών της φίλης γείτονας χώρας, που πολλές δεκαετίες προσπαθεί να στριμωχτεί άβολα κάτω από την τρύπια και μικρή ομπρέλα του Παντουρκισμού αφού λείπει η όποια άλλη συνείδηση-"ταυτότητα" προς οικειοποίηση-γνωστοί για την πολιτισμική τους συνεισφορά στο παγκόσμιο πολιτιστικό γίγνεσθαι- ζήλεψαν κατά πολύ τους πρώτους διδάξαντες Σταυροφόρους της Δ Σταυροφορίας του 1204 που έδειξαν την πλείστη όση-κυρίως χριστιανική- αγάπη σε όμορους πληθυσμούς της Βυζαντινής πρωτεύουσας σκυλεύοντας και λεηλατώντας με περισσή και ευφάνταστη λησταρπαγή τη Βασιλεύουσα.

Οι πρόσφατες -στα προηγούμενα χρόνια-διαμαρτυρίες τουρκικών φορέων όπως της "Εταιρείας Ιστορίας της Τέχνης" για την απαράδεκτη μεταχείριση του χώρου της Αγίας Σοφίας (τοποθέτηση παπουτσιών των προσκυνητών του εκβιαστικού "τζαμιού" σε κενά του οικοδομήματος, η φθορά της αυτοκρατορικής πύλης) -στο βαθμό που είναι ειλικρινείς κι όχι μέρος ενός καθολικού εμπαιγμού της διεθνούς κοινούς γνώμης, πρακτικές που γνωρίζουν καλά οι γείτονες, δείχνουν πως είναι μονόδρομος μια διεθνής εκστρατεία διάσωσης του παγκόσμιου μνημείου, το οποίο στέκει σχεδόν χίλια χρόνια (537-1453 μ.Χ. και με πρότερη παρουσία ναού από το 360 μΧ) πριν εμφανιστούν οι κατοπινοί πολλά υποσχόμενοι υπονομευτές του.

Οι παλαιότερες αναφορές περί ξυσίματος του κονιάματος των τοίχων της Αγίας Σοφίας κι η εναπόθεσή του σε σακουλάκια από το λαϊκό στοιχείο, πώς άραγε να ερμηνεύεται;

Η "απρόκλητη" αλλά όχι τυχαία-αφού είχε προαποφασιστεί χρόνια πριν-μετατροπή και της Μονής της Χώρας σε τζαμί, μετά την Αγιά Σοφιά, αποτελεί απόδειξη των προθέσεων των γειτόνων που τόσα χρόνια "ξύνουν" την πλάτη τους και "ξύνονται" με διαθέσεις κεκαλυμμένης και άλλοτε απρόκλητης επιθετικότητας.

Η επετειακή αναφορά νίκης που επικαλούνται οι οραματιστές αυτών των τόσο-αναμφισβήτητα- καλόγουστων πυροτεχνημάτων με μια εσάνς ιστορικής άχλης και φαντασμαγορικού παροξυσμού, μας θυμίζουν αν μη τι άλλο πως επιδεικνύουν μια εξαιρετική λογικομαθηματική σκέψη και ικανότητα πρακτική, αφού κάθε χρόνο προσθέτουν +ένα έτος από την προηγούμενη χρονιά, (573 συνολικά μας λένε). Κι επειδή κάτι τέτοιες εκδηλώσεις έχουν πρότερες ιστορικές αποτυπώσεις από συγγενικά φύλα της ιδίας τοπογεωγραφικής καταγωγής, να θυμίσουμε πως στα νεότερα χρόνια της παγκόσμιας ιστορικής εμπειρίας μόνο οι Ναζί έκαναν παρέλαση κάτω από την Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι ως ένδειξη νίκης θριαμβευτικής, μπολιάζοντας και μεταλαμπαδεύοντας-λόγω ευγενούς άμιλλας- την ιδέα στους σημερινούς πολιτικά και διπλωματικά συνεργάτες τους, να προβούν σε ανάλογες εορταστικού χαρακτήρα εκδηλώσεις. Να τους ευχηθούμε ολόψυχα να το γιορτάζουν πάντα, για να μην ξεχνούν τη σημαντικότητα του κατορθώματος. Θα προτείναμε μάλιστα για την αποκατάσταση των ισορροπιών αλλά και την άρση των όποιων παρεξηγήσεων, να αλλάξουν πια αυτό το Ινσταμπούλ που προκύπτει από το κακοηθέστατο ελληνογενές γλωσσικά προερχόμενο "Εις την Πόλη" και να βρούν κάτι πλουσιότερο, τουρκικότερο και γλωσσικά καθαρότερο.

Οι πρόσφατοι πανηγυρισμοί των οπαδών του κόμματος που νίκησε στη γειτονική χώρα, μέσα στο χώρο του ναού, αποτελούν σημάδι του πώς αντιλαμβάνονται την τύχη των υπερχιλιόχρονων μνημείων που ποτέ τους δε θα είναι σε θέση να δημιουργήσουν.

Το βίντεο είναι από την εκδήλωση

που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 23 Μαΐου 2019

στο Πνευματικό Κέντρο Κωνσταντινουπολιτών

στην Αθήνα

Οκτώ προφορικές παραδόσεις στο δοκίμι των καιρών, σχετικές με το πάρσιμο της Πόλης, σε μια σπονδυλωτή παράθεση γεγονότων, ξετυλίγουν αντιλήψεις του συλλογικού φαντασιακού από το πριν την Άλωση - κατά τη διάρκεια της Άλωσης αλλά και μετά από αυτήν, όπως καθρεφτίστηκαν σε λαϊκά αφηγήματα που τα διέσωσε ο χρόνος, με κεντρικό άξονα τον ναό της Αγίας Σοφίας. Η προφορική λογοτεχνία του λαού συναντά την Ιστορία και ιστορίες ξαναειπωμένες αγκαλιάζονται μελωδικά με πρωτότυπες μουσικές σε παραδοσιακούς δρόμους των ρυθμών της Πόλης και της Μικρασίας, μέσα από στίχους νεογέννητους.

¨Ένα δημιουργικό συναπάντημα των τεχνών της ποίησης και της μουσικής που τείνουν το χέρι στην προφορική αφήγηση ετοιμάζεται με αγάπη, μεράκι, νοιάξιμο και ευθύνη με τη μορφή ενός audiobook όπου οι ιστορίες είναι οκτώ +μία δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα συγκίνησης.

Συντελεστές
Ποίηση - στίχοι : Δημήτρης Φιλελές
Μουσική σύνθεση - τραγούδι : Φίλιππος Πλακιάς
Αφήγηση : Δημήτρης Β. Προύσαλης

Συνδιοργάνωση :
Σωματείο Ελλήνων Υπηκόων Απελαθέντων εκ Τουρκίας
«Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη» 

Απαραίτητο σημείωμα-Η έννοια και λειτουργία των θρύλων

Πέρα και μακριά από κάθε εθνικιστική διάθεση, η αφηγηματική προσέγγιση των θρύλων για την Άλωση της Πόλης αποτελεί μια ακόμη κατηγορία στις θεματικές που εμπλουτίζουν το ρεπερτόριο ενός σύγχρονου αφηγητή που "συνομιλεί" με τα γεννήματα της φαντασίας του λαϊκού στοιχείου. Οι θρύλοι ως κατηγορία της λαϊκής προφορικής λογοτεχνίας ανήκουν στην ευρύτερη οικογένεια των Παραδόσεων. Οι τελευταίες αφορούν πιστευτές ιστορίες που συνδέονται χωρογεωγραφικά- με έντονο το τοπικό στοιχείο- με τη ζωή στην ορατή και μη ορατή της διάσταση, σε μια ολότητα μέρος της οποίας αποτελεί και ο λαϊκός άνθρωπος και η βιωμένη εμπειρία του. Σε ένα μεγάλο τους μέρος χαρακτηρίζονται από διάθεση αιτιολογική αλλά δεν περιορίζονται μόνο σε αυτήν. Ο Νικόλαος Πολίτης, "πατέρας" της επιστήμης της Λαογραφίας στην Ελλάδα προχώρησε στη κατηγοριοποίηση των Παραδόσεων του ελληνικού λαού σε 39 διαφορετικές θεματικές, αναδεικνύοντας τον πλούτο των αφηγηματικών συνθέσεων,προβολών και δημιουργημάτων του ελληνόφωνου κόσμου μέσα από ιστορίες για τους αρχαίους, τα μνημεία, τους αγίους, τους μήνες, τις αρρώστιες, το θάνατο, τις νεράιδες, τους καλικαντζάρους, τους βρικόλακες, τα μετεωρολογικά φαινόμενα, κλπ. Σε αντίθεση με τα ποιητικότερα λαϊκά παραμύθια, που κλείνουν με μια θετική κατάληξη -"Κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα"-σε ένα πλαίσιο ψυχαγωγικό, οι λαϊκές παραδόσεις κινούνται σε πλαίσια ιστορικότερα και το τέλος τους αφήνει μια ουδέτερη γεύση μετεωρισμού που κλίνει προς τη δραματικότητα.

Οι Θρύλοι της Άλωσης

 Οι Θρύλοι, ως ιδιαίτερη κατηγορία των Παραδόσεων, αποτελούν την φαντασιακή πρόσληψη, αντανάκλαση και προσέγγιση πραγματικών ιστορικών γεγονότων, μνημείων κ.α μέσα όμως από το πώς ο λαός τα εξέλαβε και εκφράστηκε μυθοπλαστικά γι' αυτά. Πολλές φορές η λαϊκή φαντασία υπονομεύει την ιστορική αλήθεια των γεγονότων και άλλες τα παραποιεί δημιουργώντας υπερβολές ή παραμορφώσεις. Αυτά όμως εξάλλου είναι και ορισμένα από τα χαρακτηριστικά της λαϊκής μυθοπλασίας. Συγκεκριμένα οι Θρύλοι για την Άλωση της Πόλης αποτελούν την έκφραση της λαϊκής μυθοπλασίας, η οποία προσπάθησε να "αποδεχτεί" την ιδέα της απώλειας μιας πόλης σύμβολο, που αποτέλεσε για περισσότερα από 1000 χρόνια το κέντρο αναφοράς και πολιτισμού ως πρωτεύουσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η πολυεθνική και συνθετική βυζαντινή αυτοκρατορία με πολλούς αυτοκράτορες μη ελληνικής καταγωγής, ενοποιήθηκε κάτω από την επικράτηση του χριστιανισμού, τη σταδιακή καθιέρωση της ελληνικής γλώσσας και τη διοικητική και νομοθετική ενοποίηση. Η Κωνσταντινούπολη γνώρισε πολλούς επίδοξους κατακτητές να στέκονται μπροστά στα τείχη της προσδοκώντας την άλωσή της. Χειρότεροι όλων αποδείχτηκαν οι ομόθρησκοι σταυροφόροι της δύσης που έδειξαν το πραγματικό τους πρόσωπο στα 1204 όταν κατέλαβαν την πόλη του Κωνσταντίνου και προέβησαν σε ένα πρωτοφανές πλιάτσικο αρχαιοτήτων και κλοπή έργων τέχνης. Η βυζαντινή αυτοκρατορία ακολούθησε τη μοίρα που έχουν όλες οι μεγάλες αυτοκρατορίες και παλιοί πολιτισμοί, την παρακμή.

Αυτό που χάνεται στα 1453 δεν είναι παρά το απομεινάρι-σαν κακόγουστο αστείο- μιας παλιάς αυτοκρατορίας που περιορίζεται πια σε μια πολύ μικρή εδαφική έκταση γύρω από το Βόσπορο, όταν όλα τα άλλα γύρω έχουν χαθεί κι ο Μωάμεθ ("Ο Πορθητής") καταλαμβάνει το φάντασμα μιας πόλης που κάποτε ήταν κάτι άλλο, αλλά παρόλη την παρακμή εξακολουθεί να ασκεί τη γοητεία του ποθητού έπαθλου. Ο λαός θρηνεί διαχρονικά όχι την ίδια την Πόλη που αλώθηκε, αλλά την ιδέα μιας πόλης-συμβόλου που χάνεται οριστικά και αμετάκλητα και ακριβώς γι' αυτόν το λόγο προκαλεί συλλογική θλίψη. Πλάθει φανταστικές ιστορίες για τούτο που δεν μπορεί κανείς να αποδεχτεί ως τετελεσμένο, γιατί αποτέλεσε τον αποδέκτη των συλλογικών προβολών ως κοινός τόπος επιθυμίας. Οι ιστορίες-θρύλοι αναφέρονται σε στοιχεία-κλειδιά τούτων των προβολών, τον ναό αναφορά του χριστιανικού κόσμου της ανατολής, της Αγιας Σοφιάς και του κόσμου της, τους παπάδες της, την Αγία Τράπεζά της, τις εικόνες της και προσώπων τραγικών όπως ο τελευταίος των Παλαιολόγων.

Για να μπορέσει κάποιος να σταθεί ισότιμα στον διάλογο επικοινωνίας και ανταμώματος με τους "άλλους", σε έναν πολυπολιτισμικό κόσμο που αλλάζει δημιουργώντας νέες πραγματικότητες, πρέπει κατά την ταπεινή μας άποψη να γνωρίζει τις ρίζες του και τη διαδρομή του λαού του στο χρόνο, άσχετα αν συμφωνεί ή διαφωνεί ή πώς στέκεται τελικά απέναντι στα ιστορικά γεγονότα, τα οποία ούτως ή άλλως έχουν πολλές προσεγγίσεις, οπτικές, αλήθειες και ερμηνείες.

Η οικειοποίηση ή μονοπώληση χρήσης κομβικών ιστορικών γεγονότων από σκοταδιστικούς κύκλους ποικίλων ιδεολογισμών από τη μια, ή η μόνιμη απαξίωση διαχρονικά από άλλους κινούμενους αντιθετικούς, αμβλύνει και αδικεί την πραγματική διάσταση των γεγονότων αδυνατίζοντας την ιστορική μνήμη που οφείλει να ελέγχεται, να διορθώνεται, να εμπλουτίζεται, να επανασυγκροτείται...

EduArte: Φεστιβάλ για τις Τέχνες και την Εκπαίδευση: Διήμερο πολιτιστικών εκδηλώσεων της Σχολής Επιστημών της Αγωγής ΕΚΠΑ στην Αθήνα 30 & 31 Μαΐου 2025

Η Σχολή Επιστημών της Αγωγής του ΕΚΠΑ διοργανώνει για πρώτη φορά ένα διήμερο Πολιτισμού υπό την ονομασία "EduArte -Φεστιβάλ για τις Τέχνες στην Εκπαίδευση" στις 30 και 31 Μαΐου 2025 στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, με είσοδο ελεύθερη. Οι φοιτητές και φοιτήτριες όλων των επιπέδων, προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και υποψήφιοι διδάκτορες και διδακτόρισσες συμμετέχουν μέσα από μια ποικιλόμορφη γκάμα πολιτιστικών δράσεων  μέσα απο πολλές διαφορετικές μορφές Τέχνης, που αφορούν σε Αφηγήσεις, θεατρικά αναλόγια, παραστάσεις χορού και θεάτρου, δραματοποιήσεις και μουσικοκινητικά δρώμενα, αλλά επίσης έκθεση εικαστικών δημιουργιών, ψηφιακές συνθέσεις και μουσική που έχουν αναφορά το χώρο της Εκπαίδευσης, τη χρωματίζουν και την πλουτίζουν ως πρόταση και ως προσέγγιση.

Όλες οι εκδηλώσεις θα φιλοξενηθούν σε χώρους του Μαρασλείου (Προαύλιο, Μικρό και Μεγάλο Αμφιθέατρο Μαρασλείου, Αίθουσες και Κήπο της πίσω αυλής). 

Ο επιμελητής του παρόντος ιστολογίου θα αφηγηθεί την Παρασκευή 30 Μαΐου 2025 ώρα 18.00-18.25 με θέμα:"Ταξίδια στων παραμυθιών την ανάσα: Ιστορίες δύναμης και σοφίας" στην Αίθουσα του 1ου ορόφου.

Το πρόγραμμα αναλυτικά:

1η Ημέρα Παρασκευή 30 Μαΐου 2025

2η Ημέρα: Σάββατο 31 Μαΐου 2025

 

Ο Μάης για τη Λέσχη Αφήγησης Αθήνας: Τετάρτη 28/5 στο Free Thinking Zone

Η Λέσχη Αφήγησης ΑΘήνας "Μοιράσου κι εσύ μιαν ιστορία" με πρωτοβουλία πάντα της ΑΜΚΕ "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη"  οργανώνει την ένατη και προτελευταία μηνιαία συνάντησή της για το αφηγηματικό έτος 2024-2025, τον τρέχοντα Μάιο, από το ξεκίνημα της 9ης περίοδου (Σεπτέμβρης -Ιούνης κάθε έτους) στο φιλόξενο χώρο του Free Thinking Zone. Το ραντεβού λοιπόν των παραμυθόφιλων ανανεώνεται για μια ακόμη φορά με τις συναντήσεις να κινούνται πάντα με άξονα τις αφηγήσεις που έχουν ως δεξαμενή την άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Σε κάθε συνάντηση περίπου δέκα προφορικοί  αφηγητές και αφηγήτριες, στο χρονικό διάστημα δύο ωρών, ανταμώνουν με παλιούς και καινούργιους φίλους και μοιράζονται  τις ιστορίες που αγαπούν και εκτιμούν πως πρέπει να ακουστούν. 

Πρόκειται για ένα ανοιχτό εργαστήρι, προφορικών ιστορήσεων, μια σκυταλοδρομία αφηγήσεων, όπου η παράδοση έχει τον κεντρικό πρωταγωνιστικό ρόλο, αφού όλες οι αφηγήσεις αντλούν τα θέματά τους από τα είδη της προφορικής λαϊκής λογοτεχνίας όπως πχ οι Αισώπειοι μύθοι, οι μυθολογικές ιστορίες, οι λαϊκές παραδόσεις, οι θρύλοι, τα λαϊκά παραμύθια, τα συναξάρια αλλά και οι ανώνυμες λαϊκές ιστορίες.

Τετάρτη 28  Μαΐου 2025

Ώρες 19.00-21.00

Αποτελεί μια πρωτοβουλία της Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη" με έδρα το Πήλιο, για τη δημιουργία ενός σταθερού χώρου, σε περιοδικό χρόνο, όπου όλοι όσοι αγαπούν να μοιράζονται και να ακούν ιστορίες μπορούν να έχουν θέση συμμετοχής με μέγιστο επιτρεπόμενο χρόνο τα 12 λεπτά. Εραστές των λαϊκών αφηγήσεων, μαθητευόμενοι σε σεμιναριακούς κύκλους αφήγησης, εκκολαπτόμενοι αφηγητές, νέοι παραμυθάδες και νέες αφηγήτριες, επαγγελματίες του χώρου συναντώνται στον φιλόξενο χώρο του Βιβλιοπωλείου-Cafe Free Thinking Zone, στην οδό Σκουφά 64 στη συμβολή της με τον πεζόδρομο της οδού Γριβαίων-στις παρυφές του Κολωνακίου- με σκοπό να πουν και να ακούσουν ιστορίες της προφορικής παράδοσης.

στο FREE THINKING ZONE

ΣΤΑΣΗ ΜΕΤΡΟ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ 

ΚΑΙ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΟΑΣΑ (επί οδού Σίνα και επί Ακαδημίας)

Το βιβλιοπωλείο προσφέρει 20% έκπτωση στις αγορές βιβλίων στους φίλους της Λέσχης Αφήγησης Αθήνας

Μικρή υπενθύμιση για τη "Μοιράσου κι εσύ μιαν ιστορία"

Η λογική και η αναγκαιότητα λειτουργίας της Λέσχης Αφήγησης

Πρόθεση των διοργανωτών της λέσχης είναι να δημιουργηθεί  ένας σταθερός χώρος αναφοράς με βάση τις ζωντανές αφηγήσεις από τον ανεξάντλητο κόσμο της προφορικής λογοτεχνίας, δίνοντας την ευκαιρία αφηγηματικής έκθεσης σε όσο το δυνατόν περισσότερο αριθμό ανθρώπων που επιθυμούν να αφηγηθούν,  σε όσους αγαπούν να λένε ιστορίες και σε όσους αρέσκονται να τις ακούν. Υποδέχεται παλιούς και νέους φίλους που αρέσκονται να ταξιδεύουν μέσα από τα λόγια των ανώνυμων πολλών που έφτασαν μέχρι τις μέρες μας και αξίζει να ακουστούν και πάλι σε νέες συνθήκες. Στην κατεύθυνση αυτή εξάλλου πρωτοστατεί και υποστηρίζει την οργάνωση και λειτουργία περιφερειακών λεσχών, όπως του Βόλου, της Θεσσαλονίκης και των Χανίων

Η Λέσχη Αφήγησης αποτελεί μια προσπάθεια για την  υποστήριξη και προώθηση της τέχνης της ιστόρησης προφορικών ανώνυμων αφηγημάτων, μοιραζόμενοι την εμπειρία της κοινής συλλογικής συνεύρεσης και την ατμόσφαιρα της παρέας  

Το πνεύμα της λειτουργίας ενός χώρου υποδοχής αφηγητών και ιστοριών, είναι να μπορέσουν να βρουν υποστήριξη νέοι αφηγητές που έχουν ανάγκη πεδίου, χρόνου και κοινού για να μοιραστούν τις ιστορίες που αγαπούν και αρχίζουν να δουλεύουν. Παράλληλα όμως δίνεται η ευκαιρία και σε παλιότερους αφηγητές να δοκιμάσουν μέσα από μια νέα ματιά την επαναπροσέγγιση ιστοριών που έχουν ήδη εκθέσει στο παρελθόν. Παραχωρείται ακόμα ένα βήμα σε όσους αισθάνονται τη ζέση να αφηγηθούν, οι οποίοι πιθανά δεν έχουν πρότερη σχέση με το χώρο της αφήγησης, θα ήθελαν όμως να μοιραστούν μια ιστορία, που πιστεύουν πως αξίζει να ακουστεί μπροστά στο κοινό.

Η λέσχη αφήγησης προωθεί  και εργάζεται επίσης πάνω στην ιδέα της γνωριμίας μεταξύ των ανθρώπων που ασχολούνται ήδη ή έχουν κατά νου να εμπλακούν με τον χώρο της αφήγησης ερασιτεχνικά ή επαγγελματικά και υποστηρίζει και επιζητεί την ανταλλαγή και τον εμπλουτισμό εμπειριών, ιστοριών, απόψεων, προσεγγίσεων και ιδεών.

 Ως χώρος συνάντησης είναι ακόμη ανοιχτός σε όσους απλά επιθυμούν να ακούσουν ιστορίες δημιουργώντας φιλική ατμόσφαιρα ακροατηρίου, που θα λειτουργήσει υποστηρικτικά στους αφηγητές.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2025

Η Μαρία Πάντου αφηγείται: "Η αρκούδα" (Ρωσία)

Η Γεωργία Αγγελή αφηγείται: "Το πουλί μπουτιμάρ" (Περσία)

Η Αργυρώ Λιαούτση αφηγείται: "Το χρυσόψαρο"  (Νάξος)

Η Παναγιώτα Μωυσιάδου αφηγείται: "Η ιστορία του μικρού φοίνικα" (Αραβική Αφρική)

Ο Αντρέας Ραφτόπουλος αφηγείται: "Τα δύο αγγελάκια" (προφορική παράδοση)

Η Μαίρη Σιδέρη αφηγείται: "Οι δώδεκα βασιλοπούλες που χόρευαν" (Γερμανία)

Η Ελένη Βαενά αφηγείται: "Ο γέρος κι η γριά" (Κάρπαθος)

Η Ελίζα Ξενάκη αφηγείται: "Ο ζεματισμένος λύκος" (Φλάνδρα)

Η Κωνσταντία Τσαλαπατάνη αφηγείται: "Ο Σελήμ" (Μέση Ανατολή)

O Δημήτρης Β. Προύσαλης αφηγείται: 

"Το πουκάμισο του ευτυχισμένου ανθρώπου" (Ιταλία)

Κατάλογος Αφηγητών/τριών του Μαΐου

1. Αργυρώ Λιαούτση

2. Μαίρη Σιδέρη

3. Μαρία Πάντου

4. Ελένη Βαενά

5. Ελίζα Ξενάκη

6. Ελένη Γρηγορίου

7. Άννα Γιάνκου

8. Παναγιώτα Μωυσιάδου

9. Κωνσταντία Τσαλαπατάνη

10. Δημήτρης Β. Προύσαλης

11. Γεωργία Αγγελή

Με την υποστήριξη της