Επετειακή Αφήγηση 25ης Μαρτίου 1821: Μύθοι, παραδόσεις κι άγνωστες ιστορίες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στο δρόμο της λευτεριάς

Με αφορμή την εθνική γιορτή της 25ης Μαρτίου 1821, εκτιμήθηκε πως δε θα μπορούσε να λείπει μια επετειακή αναφορά αφήγησης στον ζωντανό μύθο του εμβληματικού αρχιστράτηγου της Ελληνικής Επανάστασης, αφιερωμένης στη μορφή του Γέρου του Μοριά. Έτσι λοιπόν καλούνται οι φίλοι των προφορικών ιστορήσεων, αλλά και όσοι επιθυμούν να γιορτάσουν με τρόπο πρωτότυπο και ξεχωριστό την απαρχή της δρομολόγησης του νεότερου ελληνικού κράτους, να ανταμώσουν με ένα πολύ ενδιαφέρον αφηγηματικό "υλικό", που προέρχεται από τα απομνημονεύματα των Αγωνιστών του 1821, την επιστολική αλληλογραφία, τις ιστορικές αναμνήσεις όπως τις κατέγραψαν οι πρωταγωνιστές των γεγονότων, λαϊκές παραδόσεις της Πελοποννήσου, Αισώπειοι μύθοι αλλά και διδακτικές ιστορίες  τις οποίες αφηγούνταν ο Γέρος του Μοριά σε κρίσιμες για την Επανάσταση στιγμές. 

Ανήμερα

Την Παρασκευή 25 Μαρτίου 2021 

και ώρα 18.00

στον χώρο του Art Eδέμ

Αριστοφάνους 13, Ψυρρή

τηλ. 698004110

(Αύλειος χώρος υπό σκεπή ως άιθριο και ανοιχτή αίθουσα)

Κύριος πρωταγωνιστής των ιστοριών, των μύθων και των λαϊκών παραδόσεων είναι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, άλλοτε ως πρόσωπο αναφοράς κι άλλοτε ως βασικός έμμεσος αφηγητής, των όσων ακουστούν σε επιλεγμένα περιστατικά της διαδρομής του από τη γέννησή του ως το θάνατό του. Οι ιστορίες είναι επιλεγμένες από την έκδοση της συλλογής του Δημήτρη Β. Προύσαλη: 

"Μύθοι, παραδόσεις, παραμύθια, άγνωστες ιστορίες από τον κόσμο του 1821" 

των εκδόσεων ΑΠΟΠΕΙΡΑ-

 (Έκδοση Δεκέμβριος 2021)

Συντελεστές της αφήγησης είναι οι θιασώτες των θεματικών κύκλων και συνεργασιών:                  

 "Του Κωνσταντή: Η ιστορία μιας υπόσχεσης, μιας κατάρας και μιας επιστροφής"(βασισμένη σε παραμυθιακές παραλλαγές του δημοτικού τραγουδιού "Του νεκρού αδερφού" και "Θρύλοι για την Άλωση της Πόλης"

Προφορική αφήγηση: Δημήτρης Β. Προύσαλης 

Μουσική πρωτότυπη σύνθεση-τραγούδι: Φίλιππος Πλακιάς

Στίχοι-ποίηση: Δημήτρης Φιλελές

Συνολική διάρκεια: 70 λεπτά

 

Γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης- 20 Μαρτίου 2022

Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης

‘’Lost and found ”

"Κι αν χάθηκε κι αν βρέθηκε, τον κόσμο ονειρεύτηκε!"

Εδώ και αρκετά χρόνια ο εορτασμός των ιστοριών, της αφήγησης και των φορέων τους, των παραμυθάδων, γιορτάζεται και στην Ελλάδα, καθώς η χώρα μας συμμετέχει σε τούτη την διεθνή γιορτή,  υιοθετώντας και προβάλλοντας το ενιαίο κεντρικό θέμα που προτείνεται κάθε φορά, δημιουργώντας έναν θεματικό άξονα 

Η Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης  (World Storytelling Day) έχει τις ρίζες της στη Εθνική Ημέρα Αφήγησης που πρωτοξεκίνησε να γιορτάζεται στη Σουηδία το 1991 και σιγά σιγά επεκτάθηκε και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου, σε΄ολες τις ηπείρους με μεγάλη απήχηση. 

Ορισμένα από τα τελευταία θέματα που αποτέλεσαν αντικείμενο αφηγηματικής επικέντρωσης και παρουσίασης  στο πρόσφατο παρελθόν είναι:

2015-Ευχές

2016-Δυνατές γυναίκες

2017- Μεταμορφώσεις

2018-Σοφοί- Τρελοί

2019-Μύθοι και παραδόσεις

2020-Ταξίδια

2021-Νέα ξεκινήματα

Για το 2022 το κεντρικό θέμα είναι: Κι αν χάθηκε κι αν βρέθηκε, τον κόσμο ονειρεύτηκε (Lost and Found)

Μέλη του Σωματείου Επαγγελματιών Αφηγητριών/-τών Ιστορητριών/-τών Ελλάδας

μοιράζονται ιστορίες που φωτίζουν τον δρόμο, σε αυτό το άγνωστο μονοπάτι που διανύουμε ως ανθρωπότητα, προσφέροντάς τες απλόχερα σε κάθε "παιδική ψυχή"!

Ας νιώσουμε για μια ακόμα φορά τη μαγική δύναμη του προφορικού λόγου,

γιορτάζοντας ΜΑΖΙ στην αγκαλιά των αφηγήσεων!

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

Αθήνα :

Σάββατο 19/3/2022

6μ.μ.-8μ.μ.

Θρυαλλίδα - Σύλλογος Κοινωνικής και Πολιτιστικής Παρέμβασης

https://thryallida.wordpress.com/

*************

Κυριακή 20/3/2022

5.30μ.μ.-7.30μ.μ.

Στο Μουσείο Νεότερης Κεραμικής Τέχνης

http://potterymuseum.gr/

**************

Θεσσαλονίκη:

Κυριακή 20/3/2022

11π.μ.-3μ.μ.

Suburbia – Καντίνα στην άκρη του κόσμου/ Πολυχώρος Πολιτισμού

https://m.facebook.com/110806470409448

***************

Καλαμάτα:

Κυριακή 20/3/2022

7.30μ.μ.

Δημοτικό Ωδείο Καλαμάτας

https://dimod.kalamatafaris.gr/

****************

Κέρκυρα:

Κυριακή 20/3/2022

5.30μ.μ.

Ατζάρδο Κουραμάδες

https://www.facebook.com/azzardo.corfu/

Θα τηρηθούν τα μέτρα Covid σύμφωνα με το υγειονομικό πρωτόκολλο.

Είσοδος ελεύθερη

Ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας αφηγηματικά!

somateio.epaie@yahoo.com 

 Εκδηλώσεις ακόμη για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Αφήγησης θα πραγματοποιηθούν και στα Χανιά της Κρήτης από μη μέλη του Σωματείου ΣΕΠΑΙΕ

Ένας Κένταυρος στην Αυστραλία: Από τα βάθη της καρδιάς στις άκρες του διαδικτύου

 

Εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ

Καθημερινή Εφημερίδα της Μαγνησίας

ΚΥΡΙΑΚΗ 13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2022

Αρ. Φύλλου 4909 

Στήλη "Τοπικά"

https://www.taxydromos.gr/Topika/443751-enas-kentayros-sthn-aystralia-apo-ta-va8h-ths-kardias-stis-akres-toy-diadik.html

Παραμύθι του Αϊγιωργίτη της διασποράς Δημήτρη Προύσαλη στην κεντρική σελίδα ομογενειακού ιστότοπου

Παραμύθια από τα βάθη της καρδιάς βρέθηκαν στις άκρες του διαδικτύου, με έναν Κένταυρο να… ταξιδεύει στη μακρινή Αυστραλία με όχημα τα λαϊκά παραμύθια. Περιήγηση στις μηχανές αναζήτησης του διαδικτύου έφερε απρόσμενη χαρά, αλλά παράλληλα και βαθιά ικανοποίηση στον προφορικό αφηγητή Δημήτρη Β. Προύσαλη, καθώς για άλλη μια φορά η σημαντικότητα των λαϊκών παραμυθιών καθρεφτίστηκε σε ανάρτηση σε διαδικτυακό ιστότοπο της ελληνικής ομογένειας.

Ρεπορτάζ: ΓΛΥΚΕΡΙΑ ΥΔΡΑΙΟΥ

Το κείμενο του Αϊγιωργίτη της διασποράς Δημήτρη Προύσαλη, προφορικού αφηγητή, καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου «Παραμύθια και Μύθοι στου Κενταύρου τη ράχη» αλλά και επιστημονικού εκπροσώπου της ομώνυμης ΑΜΚΕ, βρέθηκε να φιλοξενείται στις αναρτήσεις της κεντρικής σελίδας του ομογενειακού ιστοτόπου Anagnostis e-Magazine στην Αυστραλία.

Το συγκεκριμένο λαϊκό παραμύθι με τον τίτλο «Η χρυσή γη της Αιθιοπίας» μιλά για την υπέρμετρη αγάπη, που τρέφουν οι ντόπιοι για τα χώματα της πατρίδας τους.

«Οταν δυο ξένοι μελετητές και ερευνητές καταγράφουν τα πάντα από όσα βλέπουν και εκτιμούν στο πολυετές τους ταξίδι-επίσκεψη στην αφρικανική χώρα, αποφασίζουν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους, τότε οι ντόπιοι συνοδοί τους, τους ζητούν τα παπούτσια που φορούν. Εκείνοι ξαφνιασμένοι τους τα δίνουν και βλέπουν τους ντόπιους να βουρτσίζουν με φροντίδα και γνοιάξιμο τις σόλες των παπουτσιών τους. Οταν ξαναπαίρνουν τα παπούτσια τους, ρωτούν όλο απορία για την πράξη αυτή και οι κάτοικοι της Αιθιοπίας απαντούν: «Τούτη η γη μάς θρέφει, σ’ αυτήν ονειρευόμαστε και μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, αυτήν ποτίζουμε με τον ιδρώτα μας για να καρπίσει. Εδώ πάνω περπάτησαν οι δικοί μας άνθρωποι πριν από μας, εδώ έχουμε θάψει τους προγόνους μας, τούτη η γη είναι πατέρας, μάνα και αδερφός μας, για μας κάθε κόκκος χώματός της είναι πολύτιμος και δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε μήτε έναν από τα χρυσά χώματά μας…» αναφέρει, μεταξύ, άλλων, το παραμύθι που ταξίδεψε στην άλλη άκρη της Γης [1].

Η ανάρτηση του αφρικανικού παραμυθιού στην ομογενειακή ιστοσελίδα της μακρινής Αυστραλίας αποτελεί απόδειξη της σημαντικής προσφοράς των λαϊκών ιστοριών, καθώς μεταφέρουν ισχυρά μηνύματα και ταυτόχρονα ενισχύουν τους δεσμούς των απόδημων Ελλήνων. «Οπως οι Αφρικανοί κάτοικοι της Αιθιοπίας τιμούν τη γη τους, έτσι και οι Ελληνες του εξωτερικού κρύβουν μια πολύτιμη αίσθηση της μητροπολιτικής πατρίδας, του χώρου αναφοράς όλων των Ελλήνων, που σε όποια άκρη και να βρεθούν, από ένα καινούργιο μετερίζι, κουβαλούν μέσα τους μια χούφτα Ελλάδα, στα τραγούδια τους, στα παραμύθια τους, στα έθιμα που διατηρούν με περιβάλλοντα πολλές φορές άξενα» αναφέρει στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ ο Αϊγιωργίτης προφορικός αφηγητής.

Αφηγήσεις εκτός συνόρων

Δεν είναι η πρώτη φορά που η φωνή του Κένταυρου ακούγεται εκτός συνόρων με τα λαϊκά παραμύθια, καθώς τα τελευταία αποτελούν ισχυρό όχημα πολιτισμού, ενίσχυσης των δεσμών, αναστοχασμού, εκπαιδευτικού μέσου, αλλά και πολύμορφου διαλόγου με την κοινωνία, την τέχνη, την παράδοση και τους εκπαιδευτικούς χώρους.

Την περασμένη χρονιά ο Πηλιορείτης παραμυθάς εκπροσώπησε τη θεσσαλική μυθολογία αφηγούμενος τον μύθο του βασιλιά Ερυσίχθονα στην Ινδία, σε συνεργασία με τον φορέα «Ακαδημία Αφήγησης Kathalaya» στο διαδικτυακό πρόγραμμα για ενήλικο ακροατήριο Abhilasha Katha-Storytelling for grown ups.

Ο εκπρόσωπος της πηλιορείτικης ΑΜΚΕ «Παραμύθια και Μύθοι στου Κενταύρου τη ράχη» με έδρα τον Αγιο Γεώργιο Νηλείας συμμετείχε την προηγούμενη χρονιά δύο φορές σε φεστιβάλ αφήγησης στη Λεμεσό στην Κύπρο, στο 7ο Φεστιβάλ Αφήγησης και Παραμυθιού Κύπρου-Ιανουάριος 2021 και στο 8ο Φεστιβάλ Αφήγησης ζωντανά τον περασμένο Νοέμβριο.

«Στις δραστηριότητες που εκπορεύονται από το καταστατικό της ΑΜΚΕ συμπεριλαμβάνονται οι πρωτοβουλίες για την προώθηση και διάχυση της αφηγηματικής αναγκαιότητας, οι οποίες αποτυπώνονται σε μια αξιόλογη κινητικότητα με συνεντεύξεις σε όλα τα μέσα» εξηγεί ο ίδιος.

Οι δράσεις του «Κένταυρου» έχουν μια ευρεία ακτίνα, που αφορά επίσης σε επιστημονικές εισηγήσεις σε συνέδρια και ημερίδες, όπως η ημερίδα για την Ποντιακή Λαογραφία στην Κομοτηνή, η οποία πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά τον περασμένο Δεκέμβριο, το Συνέδριο Ψηφιακής Λαογραφίας διαδικτυακά στη Ρόδο τον περασμένο Νοέμβριο, το 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εκπαίδευση και Πολιτισμός στον 21ο αιώνα και άλλα. 

Κοινωνικές δράσεις

Από τις δράσεις του «Κενταύρου» δεν λείπουν επίσης αφηγήσεις και συνεργασίες στο πλαίσιο κοινωνικών προγραμμάτων για ευπαθείς ομάδες, όπως η Παγκόσμια Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για την Τυφλοκώφωση, τον Ιούνιο του 2021, «Δράσεις για τη συμπερίληψη» τον περασμένο Δεκέμβριο.

Παράλληλα εντάσσονται ομιλίες για την αφήγηση στον εκπαιδευτικό κόσμο με σύνδεση στα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα (9η Γιορτή Πολυγλωσσίας Δήμου Θεσσαλονίκης), στο πλαίσιο Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την Κοινωνιογλωσσική Ανάπτυξη και ομιλία ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών για την αφήγηση παραμυθιών σχετικών με το περιβάλλον.

Στις πρόσφατες δράσεις εκπαιδευτικού χαρακτήρα πρέπει να αναφερθούν επίσης η σεμιναριακή ομιλία και αφήγηση με το ΚΕΚ Γεννηματάς Ρόδου-διαδικτυακά Φεβρουάριος 2022, αλλά και η συνεργασία με το 1ο ΕΠΑΛ Νέας Ιωνίας Μαγνησίας μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ 2014-2020 με τίτλο: «Από την ιδέα …στο εκτυπωμένο βιβλίο» και ορίζοντα την έκθεση έργων των μαθητών της Α-Β και Γ Λυκείου στο 12ο Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου τον ερχόμενο Αύγουστο.

«Είναι γνωστό πως μέρος του προγράμματος του πηλιορείτικου φεστιβάλ αποτελούν εκτός από τις παραστάσεις αφήγησης και καλλιτεχνικές εκθέσεις, με το τοπικό μαγνησιακό στοιχείο να έχει ιδιαίτερη παρουσία (ΚΔΑΠ Προσφυγικών ΚΕΚΠΑ ΔΙΕΚ Βόλου και ατομικοί καλλιτέχνες Β. Πατσέας, Χρ. Γιαννακόπουλος, Μ. Καραθανάση, Δ. Αργυρίου κ.ά.)» τονίζει ο Δημήτρης Προύσαλης. 

Πηγή έμπνευσης για τη Λυρική

Το κείμενο παραμυθιού των ιθαγενών Ινουίτ από βιβλίο του Δημήτρη Προύσαλη, από την ενότητα «Παραμύθια του Κάτω Κόσμου», εκδόσεις Απόπειρα 2007, έγινε αντικείμενο έμπνευσης του άξονα των Κοινωνικών και Εκπαιδευτικών δράσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ως μουσικό παραμύθι σε μουσική της Ισμήνης Μπεκ, σε συνεργασία με σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής.

Θετικά απάντησε, στο μεταξύ, η ΑΜΚΕ «Παραμύθια και Μύθοι στου Κενταύρου τη ράχη» σε σχετικές προσκλήσεις, που αφορούσαν αφηγηματικές δράσεις, όπως η Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης-Μάρτιος 2021-διαδικτυακά στα Χανιά Κρήτης και η Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας στη Θεσσαλονίκη, ενώ λειτούργησε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά από το 2016 τη Λέσχη Αφήγησης Αθήνας, με μορφή ζωντανών και διαδικτυακών συναντήσεων και πανελλήνια συμμετοχή.

Συμμετείχε, επίσης, με επετειακές παραστάσεις στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 200 χρόνια της Εθνικής Παλιγγενεσίας σε συνεργασία με τους Δήμους Νοτίου Πηλίου, Καλαμάτας και φορείς εκπαίδευσης. Αξιοσημείωτη είναι ακόμη η εκδοτική δραστηριότητα της ΑΜΚΕ, αφού για την επέτειο του 1821 υποστήριξε την κυκλοφορία τριών ανεξάρτητων βιβλίων: Γ. Βλαχογιάννη «Μνήμη: 1821 Από το καριοφίλι στην πένα. Βίωμα-ιστορία-λογοτεχνία», εκδόσεις Λογότυπο, «Μάχου Υπέρ Πίστεως και Πατρίδος: Αφηγήσεις και ιστορίες για το θρησκευτικό συναίσθημα των Ελλήνων το 1821» -εκδόσεις Αρμός και «Παραμύθια, μύθοι, παραδόσεις και άγνωστες ιστορίες από τον κόσμο του 1821» εκδόσεις Απόπειρα.

 Σημείωση [1]

Πρόκειται για το λαϊκό παραμύθι "Η ΧΡΥΣΗ ΓΗ" από της συλλογή του

Δημήτρη Β. Προύσαλη "Παραμύθια λαϊκά βγαλμένα απ' της ζωής το αχ!" 

Εκδόσεις ΛΟΓΟ_ΤΥΠΟ Ιούλιος 2020

6η Αφήγηση Μαθητείας: Παραμύθια απ' της Ανατολής τα μέρη, Σάββατο 12 Μαρτίου 2022 στο ΖΟΟΜ

Σάββατο 12 Μαρτίου 2022

και ώρα 8.30 μμ

Διαδικτυακά στην πλατφόρμα ΖΟΟΜ

https://us02web.zoom.us/j/9207372752?pwd=MitOUnZoNWpuWk4xSWpFUlN1bC9DZz09

Meeting ID: 920 737 2752

Passcode: GbC7TG

Θεματική 6ης μαθητείας:

"Παραμύθια από της Ανατολής τα μέρη"

(Για ηλικίες 11+)

Λίγο ο Covid 19, λίγο το κρύο, λίγο οι υποχρεώσεις της ζωής που αποδεικνύονται πάντα πιο δυνατές από τις τεχνητές συνθήκες των σεμιναριακών δραστηριοτήτων,

μας φέρνουν να μοιραζόμαστε τις ιστορίες της παρούσας θεματολογίας μέσω της γνωστής πλατφόρμας του ΖΟΟΜ.

Εσείς ελάτε στην παρέα μας, με τα μικρόφωνα κλειστά, την καρδιά ανοιχτή 

και τη διάθεση θετική, για να γίνετε κομμάτι της παρέας μας και να ταξιδέψουμε μέσα από τα λόγια των παραμυθιών...

Λαϊκά παραμύθια της προφορικής παράδοσης απ’ τις άκρες της Ανατολής, 

της καθ' ημάς, της Εγγύς αλλά και της Άπω.  

Υποθέσεις από τη συλλογική εμπειρία του κόσμου, που δοκιμάστηκε από το χρόνο και κρατά αν και παμπάλαια ειπωμένες, μια φρεσκάδα επίκαιρης αντανάκλασης στη ζωή των ανθρώπων πέρα από εθνικές ταυτότητες, χρώμα, θρησκεία ή συγκεκριμένες πολιτισμικές αναφορές

 Όλα τούτα μοιράζεται με τους φίλους των ιστοριών, η ομάδα αφήγησης «Παραμυθοκυράδες». Αφηγήσεις ανώνυμες και πολυταξιδεμένες στους καιρούς που φανερώνουν  αλήθειες για να ειπωθούν όσα πρέπει ν’ ακουστούν για να φωτιστεί το σήμερα και να μπολιαστεί το αύριο.

 Για όλα αυτά η ομάδα αφήγησης  «Παραμυθοκυράδες» 

ανοίγει το σακούλι της και μας λέει ιστορίες…

"Παραμύθια από της Ανατολής τα μέρη"

-Ποιος είναι ο σκύλος που διαβάζει και ποια ιστορία κρύβεται πίσω από αυτόν;

-Τι στάση μπορεί να κρατήσει κάποιος απέναντι στην παροδικότητα των πραγμάτων;

-Ποια είναι η γλώσσα του κόσμου, τι λέει και τι μπορεί να δημιουργήσει ως ατμόσφαιρα;

-Πώς μπορεί κάποιος να αντιμετωπίσει τις συνεχείς δυσκολίες και τα εμπόδια που φέρνει η ζωή;

-Τι μας λέει η ιστορία του Αχμάντ που κατάφερε να νικήσει τα Γκουλ;

-Τι συνέβηκε όταν ένας άνθρωπος προσπάθησε να μάθει τι του λέει το όνειρό του;

 

Παραμύθια λαϊκά από την Τουρκία, την Περσία, την  Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν 

 μα κυρίως βγαλμένα από της Ζωής το Αχ! και την εμπειρία που καθορίζει και διαμορφώνει την ποιότητα της ζήσης

Η Ομάδα Αφήγησης «Παραμυθοκυράδες» είναι μια παρέα ανθρώπων από το χώρο της οικονομίας, των εναλλακτικών θεραπειών, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού που αγαπούν τα λαϊκά παραμύθια του κόσμου και τις αφηγήσεις τους. Γνωρίστηκαν κατά τη διάρκεια ενός σεμιναριακού κύκλου με θέμα το λαϊκό παραμύθι και την τέχνη της αφήγησής του, που βρίσκεται σε εξέλιξη, και οι βραδιές παραμυθιών που οργανώνουν, αποτελούν μέρος από τη μαθητεία τους στον ανεξάντλητο θησαυρό των λαϊκών παραμυθιακών ιστοριών και της προφορικής τους προσέγγισης με αγάπη για την παράδοση. 

Την ομάδα «Παραμυθοκυράδες» αποτελούν οι: 

Γεωργία Γκότση, Κωνσταντίνα Γεωργοπούλου, Ερμιόνη Ντέτσικα, 

Μαρία Ταλιαδούρου,  και Μαριάννα Φιλιππόγλου

 

 

Λαϊκά παραμύθια με δυνατές γυναίκες που γιορτάζουν κάθε μέρα κι όχι μόνο στις 8 του Μάρτη

Η γυναίκα στο κόσμο: 

μπόλι, στήριγμα, ανάσα, παρακαταθήκη και ελπίδα ζωής

Κάποιος φιλόσοφος από τα μέρη της Ανατολής είχε διατυπώσει την άποψη του, με έναν τρόπο απόλυτα ποιητικό, λέγοντας πως «η γυναίκα είναι το μισό του ουρανού». Συνδημιουργός της ζωής και θεμελιώδης φορέας της, παρούσα και μπροστάρισσα στα μεγάλα περάσματα-στάδια μετάβασης σε ποικίλα επίπεδα ενέργειας καθώς  και στα διαβατήρια έθιμα για την αλλαγή και τροποποίηση της συνειδητότητας αλλά επίσης και της ποιότητας ζωής σε ουσιαστικότερες βάσεις για την ίδια, την οικογένειά της και το ταίρι της στη γέννηση, την ενηλικίωση, τη διαιώνιση, την έξοδο, πάντα με άποψη και συμμετοχή βαρύνουσα. Αποτέλεσε την προσωποποίηση της ενέργειας στη φύση, βασική εκφραστής της γονιμοποιητικής δύναμης, με ιεροποιημένους ρόλους και ιδιότητες στους μαγικοθρησκευτικούς χώρους, ευνοήθηκε και ευλογήθηκε με τη δύναμη της αναπαραγωγής της ζωής αλλά και μια εσωτερική φιλοσοφημένη ματιά για την ουσία των επαφών και των σχέσεων.  Παρούσα η γυναίκα στην ανατολή και τη δύση της ανθρώπινης πορείας για την νοηματοδότηση και την ολοκλήρωση των εμπειριών, βασικό στοιχείο μπολιάσματος της αρσενικής συνείδησης και πολύμορφης επιρροής της. Στυλοβάτης αλλά και συνειδητά ή ασυνείδητα υπονομευτής πολλές φορές του ανθρώπινου ψυχισμού-μαζί με την αρσενική εκ του σύνεγγυς παρεμβολή-από την παιδική ηλικία του ανθρώπου. Ενσαρκώτρια παράλληλων πολλαπλών ρόλων και συμπυκνώτρια αντιθετικών ιδιοτήτων που κινούνται στην κόψη της ισορροπίας, χωρίς την ενέργειά της ο κόσμος θα ήταν σίγουρα λειψά διαφορετικός.  Αντικείμενο μελέτης ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος μέσα από ανάλογες θεάσεις αλλά και επικέντρωσης της προσοχής λαογραφικά, ψυχολογικά, δραματουργικά, αλλά και ενδυματολογικά ή  καταναλωτικά μέσα από διαφορετικές οπτικές, αναλύσεις, ιδέες, αντιλήψεις, σίγουρα η γυναίκα αποτέλεσε διαχρονικά πηγή αστείρευτης έμπνευσης για μια σειρά από τέχνες και μορφές έκφρασης του ανθρώπινου γένους.  Η ίδια ως κουβαλήτρια της προφορικής παράδοσης αλλά και πρωταρχική φορέας της,  με ανυπολόγιστη συμβολή στη δημιουργία, την μετάδοση, τον εμπλουτισμό και τη διάσωσή της, στέκει σε μια περίοπτη θέση προσφοράς αλλά και παρουσίας στις δημιουργίες του προφορικού παραμυθιακού λόγου, όχι μόνο ως αφηγήτρια αλλά κυρίως ως πρωταγωνίστρια στις πλοκές-υποθέσεις του συλλογικού φαντασιακού, σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες των ιστοριών του Διεθνούς Καταλόγου Ταξινόμησης Παραμυθιών.

Έχει ενδιαφέρον να δει κανείς το στοιχείο δύναμης που εντοπίζεται στις παρούσες ιστορίες αφού άλλοτε πρόκειται για τη θρησκευτική αλήθεια και πίστη, άλλοτε η αδερφική αφοσίωση και αγάπη, αλλού η πονηριά, αλλού η εξυπνάδα σε συνδυασμό με την αγάπη, αλλού η παραδοχή του συναισθήματος της ήττας. Άλλοτε είναι η αποδοχή στην επιλογή της ταυτότητας, το ψυχικό σθένος, η αποφασιστικότητα σε συνδυασμό με την εξυπνάδα και την ηθική στάση, η αποφασιστικότητα σε συνδυασμό με το ρίσκο και την επιμονή, η αποφασιστικότητα της δύναμης. Άλλοτε πάλι είναι η ηθική ακεραιότητα και τιμή, αλλού η καλοσύνη σε συνδυασμό με το θετικό πνεύμα και την αποδοχή όλων, άλλοτε η υπομονή και αντοχή, η υπομονή σε συνδυασμό με την αγάπη, η αγάπη σε συνδυασμό με την αφοσίωση, αλλού η πείρα της ζωής, ενώ παρούσες είναι ως μορφές δύναμης της γυναίκας και η καπατσοσύνη καθώς και η πρόκληση της σαγήνης που γεννά το πάθος για την απόκτησή της-κυριαρχία πάνω σε αυτήν, από το άλλο φύλο. 

Σε όλες τις περιπτώσεις η ηρωίδα κατορθώνει να ξεπεράσει τις όποιες υφέρπουσες δυσκολίες, που ελλοχεύουν επικίνδυνα, και να κερδίσει την αναγνώριση, την επιτυχία, την αποδοχή, τη δικαίωση ή την ολοκλήρωση μέσα από την ποικιλόμορφη καταξίωσή της στο διαρκή της αγώνα για τη χειραφέτηση, την ισότιμη αποδοχή και συμβίωση, την ανεξάρτητη πορεία, τη συμπόρευση.

Τα ευρισκόμενα παραμύθια προέρχονται όλα από τις ανώνυμες προφορικές παραδόσεις του κόσμου και ακούστηκαν στον Μαραθώνιο Αφήγησης του 3ου Φεστιβάλ Αφήγησης "Αθήνα...μια πόλη παραμύθια" στη διάρκεια της Παγκόσμιας Ημέρας Αφήγησης στις 20 Μαρτίου 2016 που είχε διεθνώς το θέμα "ΔΥΝΑΤΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ".

Εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ

Συντελεστές της συλλογής:

Eπιμέλεια έκδοσης, Πρόλογος, Σημειώσεις ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΠΡΟΥΣΑΛΗΣ 

Αναδιηγούνται παραμύθια λαϊκά οι:

Βέρα Αισώπου, Μαρούσα Απειρανθίτου, Δώρα Γεωργιάδου, Αγγελική Γεωργίτση, Αγγελική Ζαφειράκη, Θεόδωρος Ίντας, Αγγελική Καψωμενάκη, Φλώρα Κολιαράκη, Έλλη Κούβαρη, Αναστασία Κοντορούδα, Αναστασία Κουκουζέλη,Πολυξένη Παπαδοπούλου, Δημήτρης Β. Προύσαλης, Σοφία Σιμοπούλου, Μαρία Σιταροπούλου, Λουκία Σουγιά, Βάνια Σταμπολάκη, Ιωάννα Φώκου, Ελεάνα Χατζάκη.

Με την υποστήριξη της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Παραμύθια και μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη» 

 

Αντανακλάσεις στο βολιώτικο Τύπο για την επιμορφωτική δράση του Κένταυρου στο 1ο ΕΠΑΛ Νέας Ιωνίας Μαγνησίας

 

Ένας «παραμυθάς» που μας είπε αλήθειες

Εφημερίδα "Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ" Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2022 

https://e-thessalia.gr/enas-paramythas-poy-mas-eipe-alitheies/

Το 1ο ΕΠΑ.Λ. Ν. Ιωνίας στο πλαίσιο του Εκπαιδευτικού προγράμματος «Μια νέα αρχή για τα ΕΠΑΛ» 2021-2022, είχε την τιμή να υποδεχτεί την Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου τον κο Δημήτριο Β. Προύσαλη για τη δράση:

«Το παραμύθι ως αφήγηση αλλά και ως εκτυπωμένο βιβλίο».

Ο κος Δ. Β. Προύσαλης είναι αφηγητής και καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου «Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη». Από την αρχή κέρδισε αμέσως την αμέριστη προσοχή μαθητών και καθηγητών με τις παραστατικές του αφηγήσεις. Απέδειξε πως τα λαϊκά παραμύθια και οι μύθοι απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες και παραμένουν διαχρονικά. Πολλές φορές μάλιστα λειτουργούν εμψυχωτικά σε ό,τι φαίνεται απειλητικό και μας ξεπερνά, στις κρίσεις κάθε εποχής καθώς και σε προσωπικά ή συλλογικά αδιέξοδα.

Στη συνέχεια, παρουσίασε στους μαθητές τεχνικές αφήγησης και δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια του μικρές αυτοσχέδιες αφηγήσεις. Η εισήγησή του ολοκληρώθηκε με την ευγενική πρόσκλησή του, να παρουσιαστούν τα παραμύθια που θα δημιουργήσουν οι μαθητές μας τον ερχόμενο Αύγουστο, στις παράλληλες δράσεις του 12ου Φεστιβάλ Αφήγησης στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας.

Στο τέλος της εκδήλωσης έγινε η παρουσίαση της νέας πρέσας χαρακτικής που απέκτησε το σχολείο μας, με τη χρηματοδότηση του προγράμματος ΜΝΑΕ, για να εκτυπωθούν τα σχέδια των μαθητών που θα συνοδεύσουν τις αφηγήσεις.

Στη δράση συμμετείχαν: τμήμα της Α’ Λυκείου και η Β’ Εφαρμοσμένων και η Γ’ Γραφικών Τεχνών. Οι τελευταίες θα αναλάβουν και στο τέλος της χρονιάς τη βιβλιοδεσία των παραμυθιών για την τελική παρουσίασή τους.

Η δράση αυτή θα πραγματοποιηθεί με την καθοδήγηση των καθηγητριών της ειδικότητας Γραφικών Τεχνών Δ. Κλένδρου και Α. Κουτσούκη και των φιλολόγων Κ. Πέντσα, Ε. Παπαντωνίου και Ε. Μαγκλάρα.

 

Εισήγηση για την αφήγηση και το λαϊκό παραμύθι στη Ρόδο και το Νότιο Αιγαίο

Προσκεκλημένος του Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ της Ρόδου βρέθηκε ο αφηγητής και Υπ. Δρ ΕΚΠΑ Δημήτρης Β. Προύσαλης, ανταποκρινόμενος στο αίτημα της συμμετοχής που πρόβαλε η διδάσκουσα του Κύκλου, Δρ Χρυσάνθη Κόζα, με γενικότερο θέμα:

 "Λαϊκό παραμύθι: ιστορική αξία και καταβολές. 

Εισαγωγή στην Αφηγηματική Τέχνη" 

Η συνάντηση που περιείχε εισήγηση-τοποθέτηση για το φαινόμενο της Αφήγησης και των νεο-αφηγητών, δηλαδή των σύγχρονων παραμυθάδων στον ελληνόφωνο χώρο, με σύντομη ανασκόπηση για το φαινόμενο στον δυτικό κόσμο αλλά και μικρό χρονικά αφηγηματικό μέρος, πραγματοποιήθηκε με μορφή διαδικτυακή την Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2022 για ένα περίπου τρίωρο, μέσω συγκεκριμένης εκπαιδευτικής πλατφόρμας.

Πρέπει να τονιστεί πως ο συγκεκριμένος θεματικός κύκλος, παρουσιάζει μια ιδιαίτερη πρωτοτυπία ως εκπαιδευτική πρόταση, αν κανείς αναλογιστεί, πως οι κατά καιρούς προσφερόμενοι κύκλοι, της πλειοψηφίας των ανάλογων εκπαιδευτικών οργανισμών, συνήθως έχουν μια αντανάκλαση σε κάποιον επαγγελματικό χώρο και αποτελούν οχήματα προσδοκιών για μια μελλοντική ενασχόληση, σε μια πλειάδα θεωρητικών αντικειμένων ευρέος ενδιαφέροντος της γνώσης και της επιστήμης. Το συγκεκριμένο λοιπόν εκπαιδευτικό αντικείμενο προσέγγισης, αποτελεί μια ελπιδοφόρο πρόταση, μιας που επιτρέπει στο ευρύτερο κοινό, να γνωρίσει σημαντικές και καίριες πλευρές του λαϊκού παραμυθιού και σημαντικών τρόπων πρακτικής θέασής του.

Η διαδικτυακή μορφή, μια τρέχουσα μορφή της εκπαιδευτικής διαδικασίας και σχέσης, απευθυνόταν στους σαράντα εγγεγραμμένους συμμετέχοντες και συμμετέχουσες ενήλικες, που παρακολούθησαν τη συνάντηση από απόσταση καλύπτοντας έναν υπολογίσιμο αριθμό γεωγραφικών περιοχών της Περιφέρειας κυρίως του Νοτίου Αιγαίου και συγκεκριμένα από τη Ρόδο, τη Σύμη, την Κάρπαθο, τη Νάξο, από τη Σάμο, αλλά και λίγο βορειότερα από τη Χίο.

Πολλές ευχαριστίες για την τιμή της πρόσκλησης αλλά και τη χαρά να μιλήσουμε για αυτό που αγαπούμε πολύ.